Mycobacterium tuberculosis izolatlarının izoniazid ve rifampisine duyarlılıklarında dört farklı yöntemin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYRİZ TUBA GÜNDÜZ
Danışman: Nuran Esen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1. ÖZET Mycobacterium tuberculosis' m antibiyotik duyarlılık testlerinin zaman alıcı ve zahmetli olması nedeniyle, daha kolay uygulanabilen, kısa sürede sonuç veren ve daha ucuz yöntemlere gereksinim vardır. Bu çalışmamızda 81 M. tuberculosis izolatının tüberküloz tedavisinin temel iki ilacı olan izoniazid ve rifampisine karşı duyarlılıkları dört farklı yöntem ile karşılaştırmalı olarak incelendi. Kullandığımız yöntemler agar proporsiyon, BACTEC 460, E-test ve MTT yöntemiydi. Yöntemlerdeki antibiyotiklerin kritik konsantrasyonları izoniazid ve rifampisin için sırasıyla, agar proporsiyon yönteminde 0.2 ug/mL ve 1.0 ug/mL, BACTEC 460 yönteminde 0.1 ug/mL ve 2.0 ug/mL, MTT yönteminde her iki ilaç için de 1.0 ug/mL idi. İlaçların kritik konsantrasyonları; agar proporsiyon ve BACTEC 460 yöntemlerinde NCCLS önerilerine, MTT yönteminde ise daha önce yapılan çalışmalara göre belirlendi. E-test yönteminde MİK değeri izoniazid için >0.2 ug/mL, rifampisin içinse >1.0 ug/mL bulunan izolatlar dirençli olarak kabul edildi. NCCLS önerilerine göre uygulanan agar proporsiyon yöntemi ile izoniazide karşı 31 izolat dirençli, 50 izolat duyarlı, rifampisine ise 30 izolat dirençli, 51 izolat duyarlı olarak saptandı. Üretici firma önerilerine göre uygulanan ve NCCLS tarafından da hızlı saptama yöntemi olarak tavsiye edilen BACTEC 460 yöntemi ile izoniazide karşı 48 izolat duyarlı, 33 izolat dirençli, rifampisine ise 52 izolat duyarlı, 29 izolat dirençli bulundu. BACTEC 460 ve agar proporsiyon yöntemleri arasındaki uyum izoniazid için %97.5 (79/8 1 ), rifampisin için ise %98.8 (80/8 1 ) olarak saptandı. E-test yöntemi ile 54 izolat izoniazide duyarlı, 27 izolat dirençli, rifampisine ise 53 izolat duyarlı, 28 izolat dirençli olarak saptandı. E-test ve agar proporsiyon yöntemleri arasındaki uyum izoniazid için %95.1 (77/81), rifampisin için ise %97.5 (79/81) olarak saptandı. Araştırılan son yöntem olan MTT testinde, izoniazide 53 izolatın duyarlı, 25 izolatın ise dirençli olduğu saptandı. Bu yöntem ile 3 izolatın izoniazide duyarlılığı değerlendirilemedi. Rifampisine ise 52 izolatın duyarlı, 29 izolatın dirençli olduğu saptandı. MTT ve agar proporsiyon yöntemleri arasındaki uyum izoniazid için %94.8 (74/78), rifampisin için ise %98.8 (80/81) olarak saptandı.direncini saptamada ise MTT'de 3.7 gün, Bactec 460'da 5.5 gün, E-test'te 6.9 gün ve agar proporsiyonda 18.4 gün olarak bulundu. Yöntemler arasında her iki ilaç için en yüksek uyumluluk agar proporsiyon ve Bactec 460 yöntemleri arasında saptandı. Agar proporsiyon yöntemi referans olarak alındığında izoniazid direncini saptamada Bactec 460, rifampisin direncini saptamada ise MTT ve Bactec 460 en uyumlu yöntemler olarak bulundu. Bactec 460 'm yüksek maliyeti, E-test yönteminin ise yoğun inokulurn gerektirmesi en önemli dezavantaj lany di. MTT yöntemi, rifampisin direncinin ve çoklu ilaç direnç fenotipinin belirlenmesinde umut vadetmekle birlikte izoniazid direncinin saptanrnasmdaki kısıtlılıkları nedeniyle daha fazla çalışmaya gereksinim göstermektedir. Anahtar kelimeler: M. tuberculosis, antitüberkûloz duyarlılık yöntemleri, izoniazid, rifampisin, agar proporsiyon, E-test, Bactec 460, MTT