20. yüzyıl batı resim ve heykel sanatlarında, nietzsche ve sartre etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE KAHRAMAN
Danışman: Sibel Almelek İşman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:20. yüzyılda yaşanan iki büyük dünya savaşı sonucu, toplum düzeninde birçok farklılık meydana gelmiştir. Bu farklılıklar; teknoloji, sanayi, bilim ve sanat-kültür alanlarında birçok gelişme olarak bilinmektedir. Savaştan sonra yıpranan ve düzeni yeniden sağlamaya çalışan Avrupa, filozoflar ve sanatçılar için büyük bir ilham kaynağı olmuştur. Bu bağlamda antik çağlardan beri süregelen felsefi kavramlar 20. yüzyılda yeniden değerlendirilmiş ve sıklıkla sanat alanında yorumlanmıştır. Araştırmada incelenen sanatçı ve filozofların ölümlere ve hayatta kalanlara yakından tanık olmaları, hayata farklı bir bakış açısı kazanmalarını sağlamıştır. Nietzsche ve Sartre tarafından, insanlık ve varoluş adına sorgulama ve muamma yapıtları bulunmaktadır. Nietzsche ile anılan kavramlar; "Üstinsan", Apollon-Dionysos ikililiği, "tanrının ölümü", "ebedi dönüş" ve perspektivizm olarak bilinmektedir. Dönem olarak Nietzsche'den sonra gelen Sartre ise, Varoluşçuluk anlayışı ile edebiyat dünyasını etkileyen yazar ve filozoftur. Nietzsche ve Sartre'ın felsefi eserlerinden yola çıkılarak sınırlandırılan Batı resim ve heykel sanatlarında, eserler incelenmiştir. Bu bağlamda elde edilen veriler ile birçok farklı sanat üslubu görülmektedir. Belirlenen felsefi kavramlar doğrultusunda 20. yüzyılın tanık olduğu sanat akımları; Dışavurumculuk, Sembolizm, Metafizik sanat, Varoluşçu sanat, Art Nouveau, Soyut Dışavurumculuk ve Yeni Dışavurumculuk olarak sıralanabilmektedir. Sanatçılar tek bir akıma bağlı kalmaksızın birden çok üslubu eserlerinde kullanarak kendilerini ifade etmişlerdir. Nietzsche ve Sartre'dan etkilenen sanatçılar; Avusturya, Norveç, İtalya, Almanya, Fransa, İngiltere ve Amerika olmak üzere farklı coğrafyalardan eserleri ile bilinmektedirler. Nietzsche'nin felsefi kavramları ışığında eserlerini oluşturan ve bu araştırmada sınırlandırılan sanatçılar; Gustav Klimt, Edvard Munch, Giorgio de Chirio,Mark Rothko ve Anselm Kiefer olarak sıralanmaktadır. Sartre'ın felsefi düşünceleri ve edebi eserlerinden etkilenen sanatçılar ise; Jean Fautrier, Alberto Giacometti, Germanie Richier, Francis Bacon ve Lucian Freud olarak yer almaktadır. Araştırmada sınırlandırılan eser örnekleri, Nietzsche ve Sartre'ın yorumladıkları felsefi kavramlar ile belirlenmiştir. Sanatçıların bu bağlamda dâhil oldukları sanat akımları ile sanat eserleri incelenecektir. Anahtar Kelimeler: Nietzsche, Sartre, Batı sanatı, resim, heykel, 20. yüzyıl sanatı.