Hastane kaynaklı kan dolaşım enfeksiyon etkeni klebsiella pneumoniae virülans genlerinin tüm genom dizileme yöntemi ile değerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYDA ŞİLAN OKALİN YAMAÇ

Danışman: İBRAHİM MEHMET ALİ ÖKTEM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hastane kaynaklı kan dolaşım enfeksiyonuna neden olan Klebsiella pneumoniae, hipervirülan/hipermukoviskoz K. pneumoniae ve klasik K. pneumoniae olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı hastane kaynaklı kan dolaşım enfeksiyonuna neden olan hipermukoviskoz K. pneumoniae izolatlarının tüm genom dizisinin belirlenmesi, virülans ve direnç genlerinin saptanması, kullanılan veri tabanı performansının karşılaştırılmasıdır. Ocak 2018-Aralık 2020 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Merkez Laboratuvarı'na gelen ve kan kültürlerinden izole edilen K. pneumoniae izolatları çalışmaya dahil edildi. Hipermukoviskoz fenotipi belirlemek üzere string testi yapıldı. Antimikrobiyal direnç profili disk difüzyon yöntemi ile belirlendi. Hipermukoviskoz K. pneumoniae izolatlarındaki karbapenem direnç genleri ve rmpA/rmpA2 virülans genleri PCR yöntemi ile araştırıldı. Hipermukoviskoz K. pneumoniae izolatları arasındaki klonal yakınlığı belirlemek üzere PFGE yapıldı ve birbirinden farklı kökene ait beş izolatın Oxford Nanopore (MinION) platformu ile tüm genom dizisi belirlendi. İzolatlara ait kapsül tipi, O antijen tipi, sekans tipi, plazmid tipleri, virülans ve direnç genleri çeşitli veri tabanları ile analiz edildi. Kan kültürlerinden toplam 244 K. pneumoniae izole edildi. String testi sonucunda on izolat hipermukoviskoz olarak tanımlandı. Yapılan PCR'da hipermukoviskoz K. pneumoniae izolatların birinde OXA-48 karbapenemaz geni, ikisinde rmpA/rmpA2 genleri tanımlandı. Farklı klonlara ait ve tüm genom dizisi belirlenen beş izolatta farklı kapsül tipi ve sekans tipi belirlendi. İzolatların beşinde O2a antijen tipi belirlendi. Her beş izolatta blaSHV tipi, oqxB, oqxA ve fosA direnç genleri ve fimH, mrkD, iutA, iroN, entB virülans genleri saptandı. Çalışma izolatlarımızda IncFIB(K)pCAV1099-14, Col(pHAD28), ColⅠ440Ⅰ, IncFIA (HI1)/IncR, IncFIB(pNDM_Mar)-IncHI1(pNDM_MAR), IncL, IncFIB(K)- IncHI1(K), IncFIB(pNDM_Mar)-IncHI1(pNDM_MAR)- IncR, IncFIB(K), IncR gibi plazmidler belirlendi. Bazı plazmidler üzerinde çeşitli direnç ve virülans genleri saptandı. Plazmidler aracılığıyla direnç ve virülans genleri yayılmakta, her geçen gün dirençli hipermuviskoz K. pneumoniae sayısı artmaktadır. Dirençli hipermukoviskoz ix K. pneumoniae ile ilişkili enfeksiyonlar yüksek mortaliteye neden olmaktadır. Bu nedenle dirençli ve virülansı yüksek bu izolatların rutin laboratuvar çalışmalarında takibi önem taşımaktadır. Bu çalışmada kullanılan veri tabanı sonuçları arasında bazı farklılıklar gözlenmiştir. Farklı veri tabanları kullanılarak yapılacak daha ileri çalışmaların ve güncellemelerin veri tabanları arasındaki uyumu arttıracağı düşünülmektedir. Anahtar sözcükler: Hipermukoviskoz K. pneumoniae, Oxford Nanopore, Tüm genom dizileme, Virülans ve direnç genleri