Bateristlerin beyni farklı mı çalışıyor? Elektrofizyolojik bir değerlendirme


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TURAN ONUR BAYAZIT

Danışman: OSMAN AÇIKGÖZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç ve Hipotez: Bateristlerin dinlenim, performans sırasında ve sonrasında elde edilen elektriksel beyin aktiviteleri (EEG) ile periferik sinir sistemi elektrodermal deri aktivitelerinin (EDA) kendi içinde ve dinlenim sırasındaki aktivitenin ise müzisyen olmayanlarla karşılaştırılması, beynin üstün özelliklerinden biri olan sanatçı yaratıcılığının nöroelektriksel temelinin beyin dinamiği ve psikofizyolojik yaklaşımla incelenmesi ve ilgili nöral frekans bantlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın hipotezleri: 1-Bateristlerin bazal elektriksel beyin aktivite frekansları, müzisyen olmayanlardan farklıdır. 2-Bateristlerin bazal elektrodermal aktivitesi müzisyen olmayanlardan farklıdır; 3-Bateristlerin performans sırasındaki elektriksel beyin aktivitesi, müzisyen olmayanlardan daha az lateralizedir; 4-Performans sırasında bateristlerin beyin senkronizasyonu bilateral olarak artar; 5-Bateristlerin gerçekleştirdikleri performansı dinlemeleri sırasında, bazal durumuna göre farklı elektriksel beyin aktivitesi oluşur; 6-Bateristlerin gerçekleştirdikleri performansı dinlemeleri sırasında, performans durumuna göre farklı elektriksel beyin aktivitesi oluşur. Yöntem: Araştırmaya 15 baterist ve 15 müzisyen olmayan erkek birey katıldı. Katılımcıların EEG'si prefrontal ve santral bölgeden; EDA'sı ise serçe ve yüzük parmağına bağlanan disk elektrotlarla alındı. Elektrofizyolojik veriler bateristlerde dinlenim (bazal), bateri performansı, performans dinletilirken; müzisyen olmayanlarda ise sadece dinlenimde kaydedildi. Bulgular: Bateristlerin bazal EDA'sı, müzisyen olmayanlardan düşüktü. Bateristler en yüksek EDA'ya performansta sahipti. Bazalde bateristlerin prefrontal α2, prefrontal ve santral β1 ve β2'si, müzisyen olmayanlardan yüksekti. Bateristlerde performansta θ, α2 ve β2 bazaldakinden yüksekti. Performansta δ, θ, β1, β2 ve γ dinleme durumundan yüksekti. Dinlemede prefrontal ve santral α2, bazalden yüksekti. Bilateral elektrotlar karşılaştırıldığında, müzisyen olmayanların bazal C3 γ'sı, C4'ten düşüktü. Bateristlerde C4'te bazal α1, C3'den yüksekti. Bateristlerde C3 β2, C4'den yüksekti. Performansta Fp2'de β2 ve γ, soldakinden yüksekti. Dinlemede Fp2'de δ, soldan yüksekti. Sonuç: EDA'nın bateristlerde, müzisyen olmayanlardan düşük olması, sahne ve gösteriye hazırlıklı olan bateristlerin bazal durumda daha düşük heyecan ve emosyonel uyarılmışlığa sahip olduğunun bir göstergesi olabilir. Bazalde bateristlerde yüksek α2 olması, hafıza, dikkat veya sanatçı yaratıcılığının bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Performansda α2 ve β2'nin artması literatüre uygun olarak müzikal ritim oluşturmak üzere yapılan karmaşık hareketlere bağlanabilir. Dinleme sırasında α2 yükselmesi literatürde belirtildiği gibi senkronizasyon veya beyinde gereksiz arka plan işlemlerinin engellenmesi nedeniyle olabilir. Sağlak bireylerden oluşan müzisyen olmayanlarda bazal C3 γ frekansının, sağdan düşük olması hemisfer baskınlığından kaynaklanabilir. Bateristlerde müzik dinleme sırasında Fp2'de yüksek δ aktivasyonu, tonasyonal geçiş bilgisinin sağ hemisferde baskın olarak işlemlenmesi sırasında hafıza, sinyalin farkına varılması, karar verme, hafıza güncellenmesinin süreçte rol almasına bağlı olabilir.