Bilgisayarlı tomografide akciğerde izlenen solid dışı nodüllerin benign ve malign ayrımında doku analizinin rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET AKİF KAMAR
Danışman: ERKAN YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-Amaç: Akciğer kanserlerinin büyük bir kısmı pulmoner nodül olarak ortaya çıkmaktadır. Ayrıca yapılan incelemelerde akciğer nodülü saptanma oranı artmıştır. Benzer görünüm özellikleri benign ve malign nodüllerin ayrımını zorlaştırır. Radyomik, lezyonları noninvaziv bir dizi gelişmiş görüntüleme özelliği kullanarak tanımlamayı amaçlayan kantitatif görüntüleme alanıdır. Çalışmamızın amacı kontrastlı BT görüntülerinde, subsolid pulmoner nodüllere doku analizi yaparak benign ve malign nodül ayrımını yapmaya yardımcı olabilecek radyomik parametreleri belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Ocak 2015-Haziran 2022 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi'nde tedavi almış subsolid nodülü bulunan hastalar retrospektif olarak taranmıştır. Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 64 hastanın görüntülemelerinde bulunan 99 pulmoner nodül değerlendirmeye alınmıştır. Kontrastlı toraks BT incelemeleri LifeX yazılım programına entegre edilmiş ve nodüller segmente ve ekstrakte edilerek radyomik kantitatif parametre ölçümleri yapılmıştır. Subsolid nodüllerin tamamında, semisolid nodüllerde ve buzlu cam nodüllerinde malign, premalign ve benign gruplar arasında radyomik parametreler açısından karşılaştırmalar yapılmıştır. Sonrasında premalign ve malign gruplar birleştirilmiştir. Bu aşamada benign nodüller ve premalign-malign nodüller arasında elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya 64 hasta katılmıştır. Bu hastaların 39 (%60,9)'u erkek ve 25 (%39,1)'i kadındı. Bu nodüllerden 16 tanesi premalign, 36'sı malign ve 47 tanesi benign olarak tanı almıştır. Subsolid nodüllerde premalign, benign ve malign nodül ayrımında nodül kısa ve uzun aks boyutu ; morfolojik parametrelerden "SurfaceArea", "SurfaceToVolumeRatio", "Compacity", "IntegratedIntensity" ;yoğunluk bazlı parametrelerden "Entropy Log 2 ve 10HU", "UniformityHU" ; GLCM matriksinde "JointEntropyLog 2 ve 10HU", "DifferenceEntropy", "SumEntropy" ; GLRLM matriksinde "RunLengthNonUniformity" ; NGTDM matriksinde "Coarseness", GLSZM matriksinde "ZoneSizeNonUniformity", "ZoneSizeEntropy" değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Benign subsolid nodüllerin premalign-malign nodüller ile karşılaştırılması sonucunda ise nodül kısa aks boyutu, uzun aks boyutu, kontur özellikleri morfolojik parametrelerden "SurfaceArea", "SurfaceToVolumeRatio", "Compacity", "IntegratedIntensity" ;yoğunluk bazlı parametrelerden "Entropy Log 2 ve 10HU", "UniformityHU" ; GLCM matriksinde "JointEntropyLog 2 ve 10HU", "DifferenceEntropy", "SumEntropy" ; GLRLM matriksinde "RunLengthNonUniformity" ; NGTDM matriksinde "Coarseness", GLSZM matriksinde "NormalizedGrayLevelNonUniformity" değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır(p<0.05)(EAA:0.64-0.71). Semisolid nodüllerde premalign, benign ve malign nodül ayrımında nodül kısa ve uzun aks boyutu, solid komponent uzun aks boyutu ; morfolojik parametrelerden, "SurfaceToVolumeRatio", "Compacity", "IntegratedIntensity" ;yoğunluk bazlı parametrelerden "Entropy Log 2 ve 10HU", "UniformityHU", "10thPercentileHU" ; GLCM matriksinde "JointEntropyLog 2 ve 10HU", "DifferenceEntropy", "SumEntropy", "InverseVariance; GLRLM matriksinde "RunLengthNonUniformity", "GrayLevelNonUniformity" ; NGTDM matriksinde "Coarseness", GLSZM matriksinde "GrayLevelNonUniformity", "ZoneSizeNonUniformity", "ZoneSizeEntropy" değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Semisolid nodüllerde benign nodüllerin premalign-malign nodüllerden ayrımında nodül kısa ve uzun aks boyutu, solid komponent uzun aks boyutu ; morfolojik parametrelerden, "SurfaceArea" ,"SurfaceToVolumeRatio", "Compacity", "IntegratedIntensity" ;yoğunluk bazlı parametrelerden "Entropy Log 2 ve 10HU", "UniformityHU", "RangeHU" ; GLCM matriksinde "JointEntropyLog 2 ve 10HU", "DifferenceEntropy", "SumEntropy", "InverseVariance", ", "Correlation", "AngularSecondMoment" ; GLRLM matriksinde "RunLengthNonUniformity", "GrayLevelNonUniformity" ; NGTDM matriksinde "Coarseness", "Complexity", GLSZM matriksinde "GrayLevelNonUniformity", "ZoneSizeNonUniformity", "ZoneSizeEntropy" değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05) (EAA:0.65-0.86). Sonuç: Subsolid nodüllerin benign, premalign ve malign ayrımında bazı radyomik özelliklerin destekleyici olarak kullanılabileceği düşünülmüştür. Bu parametreler buzlu cam nodüllerine kıyasla semisolid nodüllerde daha anlamlıdır.