Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Dilan Kuranlıoğlu
Danışman: Gizem Izmir Tunahan
Özet:
Eğitim mekanları öğrencilerin zihinsel (bilişsel) gelişim ve sosyal-duyusal gelişim gibi farklı gelişim süreçlerini etkilemektedir. Eğitim yapıları, öğrenim ve eğitimin sürekli olarak devam ettiği, kişilere bilişsel ve duyusal eğitim veren, öğrencilerin yaşayarak öğrenmesini sağlayan, yaşamın kendisini içeren modeller olarak da tanımlanır. Bireylerin anaokulu dönemiyle başlayan eğitim mekanlarını deneyimleme süreci üniversite dönemiyle son bulan uzun bir dönemi kapsar. Gelişmiş ülkelerde öğrenciler zamanlarının büyük bir kısmını eğitim mekanlarında geçirmektedirler. Bu nedenle, eğitim binalarındaki iç mekan ortamı, bina kullanıcılarının sağlığı, refahı, memnuniyeti ve üretkenliği üzerinde belirleyici bir role sahiptir
Türkiye’de öğrencilerin öğrenim gördüğü eğitim yapılarının, aynı mimari özelliklere sahip tip projeler olarak tasarlandığı görülmektedir. Ülkemizde farklı iklim bölgelerine dikkat edilmeden bütün il ve bölgelerde tip projelerin inşa edildiğini belirtmek gerekir. Bu durumda farklı iklim parametrelerine sahip bölgelerde aynı tip projelerin uygulanması, maliyet bakımından ilk bakışta uygun görülmesine rağmen okulların özgün mimari niteliklerinden ve iklimin gerektirdiği tasarımdan yoksun uygulanması daha sonrasında çevre koşullarına uyumu için ek maliyetler çıkmasına sebebiyet vermiştir.
Bina tasarımı özellikle cephenin tasarımı konforlu bir iç ortamın tasarlanması için büyük öneme sahiptir. Bu tasarımın etkisi, daha önce yalnızca alan ısıtma enerjisi ile ilgiliyken, soğutma ve yapay ışık enerjisi kullanımı üzerindeki etkiler, yalnızca son birkaç on yılda özel araştırma faaliyetlerinin konusu haline gelmiştir. Bir eğitim mekanını sınırlayan bina kabuğunun tasarımı dış iklimsel koşullar ile birlikte iç mekanda bulunan hava ve bu iç ortamdan etkilenen kullanıcı ile ilişkilidir. Bina kabuğuna ait yüzey sıcaklıkları, iç ortamın hava sıcaklığı, bağıl nem oranı ve hava hareketleri iç mekandaki ısıl konfor seviyesini doğrudan etkilemektedir.
Çalışmada Türkiye’de bulunan yedi farklı bölgenin farklı iklimlerinde aynı tip eğitim binalarının uygulanmasının iç mekandaki termal konfora etkisinin araştırılması planlanmaktadır. Öncelikle yedi farklı bölgeden iklim şartlarının en çok görüldüğü pilot iller seçilecektir. Bu illerden tip projesine ait okullar seçilecek ve Rhino Grasshopper programıyla iç mekan termal konforları simülasyon yoluyla incelenecektir. Bölgenin iklimine ve aldığı güneş ışığına uygun olarak eğitim binası termal konfor bakımından optimize edilecek şekilde yeniden tasarlanacaktır. Bu çalışmanın sonucunda elde edilecek bulgular, mimarlar tarafından, eğitim yapılarının bina kabuğu ve iç mekanların tasarımı konusundaki yönergeleri belirlemek için kullanılabilir. Eğitim binasının bulunduğu bölgenin iklim koşullarına uygun tasarlanmasıyla güneş ışığının etkili kullanımı, hem HVAC (Isıtma, Havalandırma ve Klima) hem de aydınlatma sistemlerinin enerji tüketimini azaltma potansiyeline sahip olduğu için bulgular aynı zamanda enerji tasarrufu sağlamak için de kullanılabilir.
Kullanılacak Yöntem ve Teknikler:
Bu tez çalışmasında öncelikle ısısal konfor hakkında literatür taraması yapılacak ve ardından bina tasarımı ile ilişkilendirildiği çalışmalar araştırılacaktır.
Literatür taramasının tamamlanmasının ardından Türkiye’de bulunan yedi farklı bölgeden bulunduğu bölgenin iklimsel koşullarını en belirgin yaşayan pilot şehirler seçilecektir.
Bu şehirlerden alınan tip projesi örnek okulları Rhino Grasshopper programında simülasyon desteğiyle iç mekan termal konforu ölçülecektir.
Bina tasarımı, güneş ışığı ve ısısal konfor arasındaki ilişkiyi test etmek üzere pilot şehirlerdeki tip eğitim bina tasarımı bulunduğu bölgenin iklimine uyumlanarak yeniden tasarlanacak .
Elde edinen bulgular sayesinde, mevcutta olan eğitim binalarının ve gelecek projelerin bölgesel eğitim binası tasarım kılavuzu oluşumuna katkıda bulunacağı öngörülmektedir.