Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖLGEM ÇETİN DORA
Danışman: FERİT HAKAN ÖNER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Üst temporal ven oklüzyonu (ÜTVO) ve alt temporal ven oklüzyonu (ATVO) hastalarında anti-VEGF tedavi sonrasında oluşan anatomik ve fonksiyonel değişikliklerin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya en az altı ay boyunca düzenli takibi olan ve intravitreal anti-VEGF tedavi uygulanmış 87 retinal ven dal oklüzyonu hastasının 89 gözü dahil edildi. Tüm olgulara anti-VEGF tedavi öncesi ve sonrası düzeltilmiş en iyi görme keskinliği (DEİGK), optik koherens tomografi (OKT) ile başlangıçta ve gerekli görülen durumlarda floresein anjiyografi (FA) değerlendirilmelerini içeren detaylı oftalmolojik muayeneleri yapıldı. İskemi, başlangıç DEİGK, intraretinal kist çapı, seröz retina dekolmanı varlığı, fotoreseptör iç-dış segment (IS/OS) bandı bütünlüğü, retina pigment epiteli (RPE) atrofisi, epiretinal membran (ERM) varlığı ve lameller delik varlığının görsel prognoz üzerine etkileri değerlendirildi. Her bir göz için tedavi başarısı anatomik olarak santral maküla kalınlığının ≤250 μm saptanması olarak tariflenirken, fonksiyonel başarı DEİGK'nin ≥3 sıra artması şeklinde tanımlandı. Bulgular: Retinal ven dal oklüzyonu tanılı 87 hastanın (39 kadın, 48 erkek) 89 gözüne toplam 415 anti-VEGF enjeksiyonu yapılmıştır. Ortalama yaş 60.78±10.09 (36-83) idi. Etkilenen gözlerin 56'sında (%62.9) ÜTVO, 33'ünde (%37.1) ATVO mevcuttu. ÜTVO'lu gözlerde anti-VEGF tedavi öncesi DEİGK 0.680±0.352 logMAR, tedavi sonrası 0.487±0.453 logMAR bulunmuşken (p=0.001), ATVO'lu gözlerde tedavi öncesi DEİGK 0.708±0.336 logMAR, tedavi sonrası 0.536±0.574 logMAR (p=0.066) olarak bulunmuştur. Santral maküla kalınlığı (SMK) açısından; ÜTVO'lu gözler değerlendirildiğinde anti-VEGF tedavi öncesi SMK 463.410±203.868 μm, tedavi sonrası SMK 278.571±270.430μm (p<0.001) saptanmışken, ATVO'lu gözler de tedavi öncesi SMK 585.545±238.802 μm, tedavi sonrası 229.424±91.798 μm (p<0.001) saptanmıştır. ATVO'lu gözlerin tedavi öncesi SMK'sının, ÜTVO'lu gözlerin tedavi öncesi SMK'sından istatistiksel olarak anlamlı daha fazla olduğu görülmüştür (p=0.012). ÜTVO'lu gözlere oranla ATVO'lu gözlerde anti-VEGF tedavi sonrası SMK'da istatistiksel olarak anlamlı düzelme olmuştur (p=0.003). Tedavi sonrası görme keskinliğinde ≥3 sıra iyileşme (fonksiyonel başarı) oranı ÜTVO'lu gözlerde %41.1, ATVO'lu gözlerde %48.5 olarak saptanmıştır (p=0.496). Tedavi sonrası anatomik başarı ÜTVO'lu gözlerde %71.4 iken, ATVO'lu gözlerde %78.8 saptanmıştır (p=0.444). OKT'de intraretinal kist çapı <300 μm saptanan retinal ven dal oklüzyonu (RVDO) bulunan gözlerde anti-VEGF tedavi sonrası anatomik iyileşme, kist çapı ˃600 μm saptanan RVDO'lu hastalarda fonksiyonel iyileşme saptanmıştır (sırasıyla p<0.001, p=0.017). Seröz maküla dekolmanı bulunmayan grupta anatomik başarı, bulunan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptanmıştır (p=0.042). IS/OS bandı bozukluğu ise ATVO grubunda istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek bulunmuştur (p=0.007). ÜTVO grubunda RPE atrofisi istatistiksel olarak anlamlı daha az bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: İntravitreal anti-VEGF tedavi RVDO'ya bağlı maküla ödeminde etkilidir; ancak DEİGK ÜTVO'lu gözlerde istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha belirgindir (p=0.001). Seröz maküla dekolmanı anatomik başarıyı anlamlı oranda düşürmektedir (p=0.042). ERM bulunan hastalarda tedavi sonrası anatomik başarı, lameller delik bulunan hastalarda da fonksiyonel başarı saptanmamıştır. Anahtar Kelimeler: Anti-VEGF, maküla ödemi, optik kohorens tomografi, retinal ven oklüzyonu.