Türkçede geniş zaman kullanımı ve Sırpçada veriliş biçimleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VIKTORIJA ANUSIC

Danışman: KUTHAN KAHRAMANTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sırp ve Türk milletlerinin tarih sahnesinde aldıkları rollerde olan birlikteliklerinin, Sırpların Osmanlı devleti etkisi altında kalmasına sebep olduğu görülmektedir. Yüzyıllarca sürmüş olan bu ortak tarihin Sırp dili ve kültüründe bıraktığı etki günümüze kadar varlığını sürdürmektedir. Sırp Türkolog ve Oryantalistler, Türkçeden Sırpçaya, sekiz binden fazla kelimenin geçtiğini belirtmektedirler. Büyük kısmı sadece eski edebiyat metinlerinde rastlanabilir ve arkaizm olarak sınıflandırılabilir. Çağdaş dilde çok rastlanılmamasına rağmen, günlük konuşma dilinde Türkçeden Sırpçaya geçen, "čizme" (çizme), "kašika" (kaşık), "komšija" (komşu), "jastuk" (yastık), "šećer" (şeker) gibi kelimeler yaşamlarını sürdürmektedirler. Her dil o dili konuşan toplumun kültürel birikimi etkisinde şekillenmekte ve o toplumun milli özelliklerini taşımaktadır. Bu sebeple Yabancı dil öğretiminde anadilde bulunmayan, fakat öğrenilen yabancı dilde bulunan olgularda özellikle durmak gereklidir. Bu çalışma Türkçede bulunan fakat Sırpçada bulunmayan geniş zaman üzerine yapılmıştır. Çalışmada ilk olarak Türkçede geniş zaman yapıları ve Sırpçada zaman yapıları yapısal ve anlamsal kullanımı açılarından açıklanmıştır. Sonrasında, Elif Şafak'ın "Aşk" romanından ve Sırpça çevirisinden alınan geniş zaman yapıları örneklerinin Sırpçaya nasıl çevrildiğinden yola çıkılarak Türkçe geniş zaman yapısı ve kullanımının Sırpçadaki yapısal ve anlamsal eşdeğerlilik ilişkisi belirlenmiştir. Çalışmanın neticesinde elde edilen verilerin yabancı dil olarak Türkçe öğretenler ve öğrenenler için güvenilir ek kaynak olması temenni edilmektedir. Anahtar Sözcükler: zaman, kip, kiplik, geniş zaman, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, karşılaştırmalı dilbilgisi, Sırpça