Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fizik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FEVZİ KELEŞ
Danışman: GÜL GÜLPINAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında ilk olarak hem termal hem de kuantum faz geçişleri sergileyen spin-S enine alan Ising modeli ve S=1/2 özel halinin iki varyasyonunun denge manyetik özellikleri ortalama alan yaklaşımı altında incelenmiştir. Bu amaçla spin-S enine alan Ising modelinin serbest enerjisini veren ifade ortalama alan yaklaşımı ve Bogliubov varyasyonel ilkesini birleştiren bir yöntemle türetildi. Aynı analiz ile rastgele boyuna alan etkisi altındaki ve metamanyetik özellik sergileyen spin-1/2 enine alan Ising modellerinin faz eğrileri elde edildi. Bir sonraki adımda bu sistemlerin sonlu sıcaklık termodinamik geometrik özellikleri termal faz geçişlerinin varlığında detaylıca incelendi. Rastgele boyuna dış manyetik alan etkisindeki spin-1/2 enine Ising modelinin sıcaklık ve mıknatıslanmadan oluşan iki boyutlu alt manifold için termodinamik eğriliği Ruppeiner metriği ile elde edildi ve sıcaklık ve dış alan ile değişimi çalışıldı. Metamanyetik spin-1/2 enine Ising modellinin metriği tanımlanırken ise sekmeli ve toplam mıknatıslanlardan oluşan ikiboyutlu termodinamik koordinat sisteminden yararlanıldı. Her iki sistem için Ricci skalerinin termal faz geçişleri komşuluğundaki sıcaklık ve alan davranışları kapsamlıca incelendi. Son olarak rastgele enine alan Ising modelinin termal kritik manyetik durulması denge istatistik mekaniğini doğrusal yanıt kuramı ile birleştiren bir yaklaşımla ele alındı.