Hile denetiminde adli muhasebecilik mesleğinin rolü

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYLİN KAVAK

Danışman: GÜLŞAH ATAĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İşletmelerde yapılan veya maruz kalınan hileler ülkeler ve ekonomilerinde ciddi sorunlar oluşturmaktadır. 2000'li yılların başlarında dünyada meydana gelen muhasebe hile vakaları bunu destekler niteliktedir. Fakat bu olayların etkisiyle de olsa alınan önlemler yetersizdir. Bu bağlamda artık hilelerin ortaya çıkartılması, zarara sebep olmadan caydırılması ve bununla ilgili tehditlerin belirlenip, önlem alınması önemlidir. Türkiye'de özellikle VUK'ta hilenin nasıl işlendiği, hilenin tanımının olmamasının bir eksiklik olduğu, konuyla ilgili 359.maddede sadece konuyla ilgili cezalara yer verildiği, SPK, TTK ve BDDK gibi kanunların konuya daha geniş bir perspektiften baktığı görülmektedir. Çalışmada Aydın Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'na kayıtlı meslek mensuplarına anket uygulanmıştır. Anket kapsamında 193 meslek mensubuna ulaşılmıştır. Hile denetimi ve adli muhasebe hakkında fikirlerine başvurulmuştur. Kişilerin veya şirketlerin hile yapmasındaki nedenler, kimlerin daha çok hile yaptığı, hile yapanların davranışsal özellikleri saptanmaya çalışılmıştır. Ayrıca ülkemizde ve dünyadaki hile ile ilgili düzenlemelere yer verilmiş ve bunların etkilerinin ne kadar olduğu konusu araştırılmıştır. Hilelerin ortaya çıkarılması ve önlenmesi için kullanılacak araç ve yöntemler değerlendirilmiştir. Ayrıca adli muhasebenin hangi konularda hizmet verdiği, mevcut mesleğe sağlayacağı katkılar, denetim sürecine katılması ve bunun etkileri hakkında meslek mensuplarının bilgisine başvurulmuştur. Anket sonucunda toplanılan veriler SPSS for Windows 22.0 programıyla analiz edilmiştir. İki bağımsız grup arasındaki verilerin analizinde Man-Whitney-U testi, ikiden çok bağımsız grup arasındaki verilerin karşılaştırılmasında Kruskall Whallis testi kullanılmıştır. Kruskall Whallis testi devamında farklılıkların analizi için Man Whitney-U testi kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hile, Hile Denetimi, Adli Muhasebe.