Borsa İstanbul'da ilk halka arz edilen şirketlerde düşük fiyatlama anomalisi üzerine bir inceleme


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL ÇİMEN

Danışman: GÖKTUĞ CENK AKKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şirketlere finansman sağlamaya ilaveten şirketlerin kredibilitesini ve likiditesini artırarak kurumsal yönetim ilkelerinden yararlanmaya olanak veren ilk halka arzlar, günümüzde pek çok şirket tarafından tercih edilmektedir. Bu çalışmanın amacı gelişmekte olan ülkelerden biri olan Türkiye'de halka ilk arzlarda düşük fiyatlamanın olup olmadığının tespit edilmesi ve düşük fiyatlamaya etki eden faktörlerin analiz edilmesidir. Ülkemizde 2000- 2015 yılları arasında ilk halkı arzı gerçekleşen 175 pay senedinin analiz edildiği bu çalışmada, düşük fiyatlamanın mevcudiyeti test edilmiştir. Düşük fiyatlama hem ilk gün düzeltilmiş getiri üzerinden hem de ilk işlem ayı sonundaki düzeltilmiş getiri üzerinden hesaplanmıştır. Borsa İstanbul'da halk ilk arzlarda hem ilk gün düzeltilmiş getirilerinde hem de ilk ay düzeltilmiş getirilerinde düşük fiyatlama saptanmıştır. Bulgular ilk işlem günü anormal getirisi % 5,70 iken ilk ay sonundaki anormal getiri % 8 olarak göstermektedir. Düşük fiyatlamanın varlığı tespit edildikten sonra da, düşük fiyatlamaya etki eden faktörler analiz edilmiştir. Anormal getirilerin bağımlı değişken olduğu analizde, halka arz fiyatı, halka arz oranı, toplam hasılat, finansal kriz etkisi ve halka arz sayısı bağımsız değişkendir. Finansal kriz etkisi ve halka arzın yoğun olduğu dönemlerde kullanılan kukla değişkenler, bu çalışmayı yazından ayırmakta ve özgün kılmaktadır. Finansal krizin olduğu dönemlerde düşük fiyatlamanın daha fazla olduğu, halka arzın yoğun olduğu dönemlerde ise düşük fiyatlamanın daha az olduğu bulunmuştur. Uygulama kısmında ise değişkenlere birim kök testleri, Granger nedensellik tesi, VAR Granger nedensellik testi ve varyans ayrıştırma yöntemleri uygulanmıştır.