Ortaöğretim matematik öğretmenlerinin katı cisimler konusunda teknoloji destekli etkinlik tasarlama süreçlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET OSMAN TEKİN
Danışman: Melike Yiğit Koyunkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın temel amacı ortaöğretim matematik öğretmenlerinin katı cisimler konusunda teknoloji destekli etkinlik tasarlama süreçlerinin incelenmesidir. Trocki ve Hollebrands'ın (2018) geliştirdiği Dinamik Geometri Etkinlik Analiz (DGEA) çerçevesi bu çalışmanın kavramsal alt yapısını oluşturmaktadır. Trocki ve Hollebrands (2018), Dinamik Geometri Etkinlik Analiz çerçevesinde iki ana bileşeni incelemiştir: 1. Matematiksel Derinlik, 2. Teknolojik Eylem. Trocki ve Hollebrands (2018) tarafından geliştirilen Dinamik Geometri Etkinlik Analiz çerçevesinde matematiksel derinlik ile ilgili puanlamalar "puansız" ve "0-5" arasında olacak şekilde; teknolojik eylemin çeşidi ile ilgili değerlendirmeler ise "puansız" ve "A-F" arasında olacak şekilde yapılmıştır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması yöntemi ile yürütülmüştür. Çalışmanın katılımcılarını Türkiye'deki devlet okullarında görev yapan 11 ortaöğretim matematik öğretmeni oluşturmuştur. Katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilmiş ve katılımcılarını en az bir tane dinamik matematik yazılımı kullanabilmesi kriter olarak alınmıştır. Katılımcılardan katı cisimler konusuna dair teknoloji destekli etkinlik tasarlamaları ve bu doğrultuda en az iki ders saatlik ders planları hazırlamaları istenmiştir. Ardından her bir katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Ders planları ve görüşmeler, araştırmacı tarafından incelenerek katılımcıların yönlendirici sorularındaki ulaşmayı hedefledikleri matematiksel derinlik ve hazırladıkları etkinliklerde kullanmayı planladıkları teknolojik eylemin çeşidi incelenmiştir. Ayrıca öğretmenlere, matematik eğitiminde dijital teknolojilerin kullanılmasına ilişkin düşünceleri ile katı cisimler konusunda teknoloji kullanılmasına yönelik görüşleri de sorulmuştur. Araştırma sonucunda matematik öğretmenlerinin tasarlamış oldukları teknoloji destekli etkinlikler, ders planları ve katılımcıların görüşmedeki söylemleri incelendiğinde katılımcıların genel olarak alt düzey matematiksel derinliklerde kalacak şekilde (özellikle 1. ve 2. seviye) plan hazırladıkları fark edilmiştir. Ayrıca matematik öğretmenlerinin, benzer kazanımlara yönelik olarak tasarladıkları etkinliklerde farklı matematiksel derinliklere ulaşmayı hedefledikleri de görülmüştür. Yine matematik öğretmenlerinin üst düzey matematiksel derinliklere ulaşmayı hedefledikleri, bazı sorularda ise en alt düzey matematiksel derinliklerde kalacak şekilde plan yaptıkları araştırmanın bir başka sonucudur. Matematik öğretmenlerinin tasarlamış oldukları teknoloji destekli etkinliklerde ise genellikle sürgü kullanımına önem verdikleri görülmüştür. Bunun yanı sıra katılımcılar bazı yönlendirici sorularda etkinliği görsel bir materyal olarak kullanacak şekilde plan yaptıkları gibi bazı yönlendirici sorularda da ölçüm gerektirecek şekilde planlarını oluşturmuşlardır. Bu araştırmanın bir diğer sonucu da tüm matematik öğretmenlerinin etkinlikleri tasarlarken tercih ettikleri dinamik yazılımın GeoGebra olmasıdır. Bu çalışmanın devamı olarak, öğretmenlerin katı cisimler konusunda farklı dijital teknolojileri kullanarak geliştirdikleri ve uyguladıkları teknoloji destekli etkinliklerin incelenmesinin gerekli olduğu düşünülmektedir.