Uluslararası insan hakları sözleşmelerinde ve 1982 Anayasasında eğitim hakkı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ECEM ONAT

Danışman: Tijen Dündar Sezer

Özet:

Eğitim, bir ülkenin kalkınmasının temel taşlarından biridir. Bireylerin kişisel gelişimlerinin de ana parçalarından birini oluşturur. Tarihi gelişim süreci içerisinde eğitim bir hak olarak ortaya çıkmış ve kamusallaşmıştır. Eğitim, eğitim hakkının gerçekleştirilmesinin yaygınlaşmasıyla birlikte faydalarını hem birey hem de toplum üzerinde göstermektedir. Eğitim hakkı ile ilgili sınır, kapsam ve müdahale kavramları tartışılabilmektedir. Çünkü devlet insan haklarının gerçekleşmesinde yükümlülük sahibidir ancak insan hakları doğası gereği devlete karşı öne sürülür. Eğitim hakkı bu çalışmada temel kavramları açısından ele alınmış ve hakkın normatif çerçevesi incelenmiştir. Uluslararası insan hakları belgelerinde eğitim hakkının yeri hukuki olarak, bu belgelerin denetim mekanizmalarının eğitim hakkına ilişkin görüşleri ile kararları ışığında değerlendirilmiştir. Eğitim hakkının bir klasik hak ve sosyal hak olarak farklı sınıflandırılma nedenleri, devletin eğitim hakkına ilişkin pozitif yükümlülüklerinin günümüzde ne derece arttığı ve devletin hakka müdahale sınırları araştırılmıştır. 1982 Anayasası ışığında eğitim hakkının gerçekleştirilme şekli ve devletin müdahale sınırlarının ne olduğu da Türk yasalarının ve Türk Anayasa Mahkemesinin yakın tarihli kararlarından örneklerle bu çalışmada ele alınmıştır.