Batı Karadeniz Akçakoca açıklarının sismo-akustik yapısı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZKAN ÖZEL
Danışman: DERMAN DONDURUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma alanı, Batı Karadeniz kıta sahasında Akçakoca açıklarında şelf, kıtasal yamaç ve yükselimini kapsamaktadır. Akustik veri setleri 2005, 2012 ve 2016 yıllarındaki deniz araştırmaları kapsamında toplanmıştır. Toplanan veriler değerlendirilerek, çalışma alanı, morfolojik, stratigrafik ve sığ gaz ve gaz hidrat birikimleri açısından incelenmiştir. Dokuz Eylül Üniversitesi R/V K. Piri Reis Araştırma gemisi ile 2 farklı sefer kapsamında yaklaşık 1550 km uzunluğunda, çok kanallı sismik yansıma, CHIRP sığ mühendislik sismiği ve çok ışınlı batimetri verileri toplanmıştır. Ek olarak Alman araştırma gemisi R/V Poseidon ile yaklaşık 450 km uzunluğunda sonar verisi toplanmıştır. Şelf ve kıtasal yamaç morfolojisi çok ışınlı batimetri verileri kullanılarak incelenmiş olup, batıdan doğuya doğru Sakarya-Doğu Kanyonu, Akçakoca Kanyon Sistemi ve Kozlu-Batı Kanyon Sistemleri olarak isimlendirilen denizaltı kanyon sistemleri ilk kez yüksek ayrımlı olarak ortaya çıkarılmıştır. Kanyonların oluşumları incelendiğinde, birçok ikincil toplayıcı koldan oluştukları gözlenmiştir. Stratigrafik çalışmalar kapsamında Akçakoca-1 kuyu bilgisi kullanılarak üst Miyosen, üst ve orta Eosen, üst Paleosen ve üst Kretase birimleri zamana bağlı yüzey haritaları oluşturulmuştur. Paleosen birimleri Kretase biriminde yer alan Kozlu Yükselimi'ne üzerlenerek (onlap) sonlanırken, üst Eosen birimi ise bazı bölümlerde bu bölgesel sırtı aşarak derin havzaya ulaşmaktadır. Üst Miyosen birimi ise çalışma alanının tamamına yakın bölümde Erozyonel yüzey olarak yayılmaktadır. Çalışma alanının kıtasal yamaç ve kıtasal yükselim bölgelerinde sığ gaz birikimleri, su kolonuna gaz çıkışları, gaz bacaları ve BSR yansımalarının sırt tipi sedimanter yapıların altında dağılım gösterdiği ortaya konmuştur. Sahadaki sığ gaz birikim anomalilerinin dağılımı çalışma alanının yaklaşık %20'sini kaplarken, Tip-1 ve Tip-2 BSR anomalilerinin dağılımı çalışma alanının yaklaşık %35'ini kapsamaktadır.