Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir Uluslararası Biyotıp ve Genom Enstitüsü, Genom Bilimleri ve Moleküler Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ESRA ERSÖZ GÜLSEVEN
Eş Danışman: HANİ ALOTAİBİ, GÜLÇİN ÇAKAN AKDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hücre dışı matriks (HDM), proteoglikanlar, kollajenler ve adezyon molekülleri dahil olmak üzere çeşitli makromoleküllerden oluşan kompleks bir yapıdır. HDM, sertlik ve elastikiyet gibi fiziksel özelliklerin belirlenmesinde, hücre-hücre ve hücre-HDM etkileşimlerinin düzenlenmesinde, kemokin difüzyonunda ve hücre sinyal iletiminin düzenlenmesinde önemli roller oynar. Son bulgular, HDM'nin, tümör mikroçevresinde kanser hücrelerinin sadece migrasyonunu değil aynı zamanda sinyal iletiminin düzenlenmesini de etkileyerek metastazda rol aldığını göstermektedir. Proteoglikanlar (PG'ler), kanserin ilerlemesinde rol oynayan önemli HDM bileşenleridir. PG'ler, farklı tipte glikozaminoglikan zincirleri ile kovalent olarak bağlanmış protein içeren çok geniş bir ailedir. Glikozaminoglikan (GAG) tiplerine göre hiyalüronanlar, dermatan/kondroitin sülfatlar, heparan sülfatlar ve keratan sülfatlar olmak üzere dört gruba ayrılırlar. Heparan sülfat ve kondroitin sülfat hakkında tümör gelişiminde ve kanser ilerlemesinde rol oynadığını gösteren kapsamlı araştırmalar vardır; ancak Keratan Sülfat Proteoglikanların rolü daha az anlaşılmıştır. Lumikan gibi bazı KSPG'ler hücre çalışmalarında metastazla ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte, KSPG'lerin doku mikroçevresindeki etkisini araştıran hiçbir çalışma bildirilmemiştir. Farklı KSPG'leri inaktive etmek için, sülfasyon inhibe edilebilir çünkü glikozaminoglikanların sülfasyonu, KSPG işlevi için gereken en önemli modifikasyondur. Bu çalışmada, bir zebrabalığı KSPG sülfatlama enzimi mutasyona uğratılmış ve işlev kaybı mutantları elde edilmiştir. Daha sonra, meme kanseri ve melanom kanseri hücrelerinin metastatik potansiyeli, KS sülfasyon seviyelerinin değiştirildiği konakçı ortamda ksenograft yöntemiyle incelenmiştir. Bu çalışma sonuçları KSPG'lerin tümör mikroçevresi ve metastaz oluşumundaki önemine işaret etmektedir.