Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ADİL ÇAMUR
Danışman: İBRAHİM ARAP
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kamu politikası, devletlerin bir toplumsal meseleye dair yaptıkları ve yapmadıkları olarak tanımlanmaktadır. Her dönemde insan topluluklarının, toplumların ve devletlerin ilgilendiği bir mesele olan engellilik, son elli yıldır ayrı bir politika alanı haline gelmiştir. Eğitimden istihdama, özel gereksinimlerinden aile hayatlarına kadar engelli bireylerin tüm yaşamları uygulanan kamu politikasından etkilenmektedir. Engellilik politikası, en geniş anlamıyla engellilerin yaşamlarına etki eden her türlü mevzuat, kurumlar ve uygulamaları kapsamaktadır. Toplumsal sorun olarak ortaya çıkışından itibaren engelliliğin tanımı, engelliğe yaklaşım ve engellilik politikası değişim geçirmiştir. Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme'nin 2006'da imzaya açılması ve ardından çok sayıda ülke tarafından yürürlüğe konulmasıyla birlikte hak temelli yaklaşım yaygın politika hedefi haline gelmiştir. Böylece engellilerin bağımsız yaşam taleplerinin karşılanması politikanın odağına yerleştirilmektedir. Bu çalışmada Türkiye engellilik politikası süreç modeli ve hak temelli yaklaşım dikkate alınarak oluşturulan kuramsal çerçeve bağlamında analiz edilmektedir. Engellilik politikasının gündeme gelme, formülasyon ve uygulama aşamalarındaki seyri incelenmektedir. Uygulama, politika hedefi olan hak temelliliğin ilkeleri esas alınarak değerlendirilmektedir. Çalışma, doküman incelemesi, yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlemlerden elde edilen verilere dayanmaktadır. Araştırmanın sonucunda, engelliliğin tanımında, engelliliğe yaklaşımda ve engellilik politikası hedefinde izlenen dönüşümün Türkiye'de politika hedefi açısından karşılık bulduğu ancak uygulamada hak ihlallerinin devam ettiği tespit edilmektedir.