Riske maruz değere dayalı risk yönetimi ve ticari bankalar üzerine bir uygulama


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EFSANE ASLAN

Danışman: GÖKTUĞ CENK AKKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüz finansal sisteminin geldiği noktada, kurumların risklere karşı duyarlılığı artmıştır. Karmaşıklaşan ve aktörlerin birbirlerine olan bağlılığının arttığı piyasalarda geçmiş krizlerden edinilen deneyimler de göz önünde bulundurulduğunda risklerin etkin yönetiminin piyasaların sağlığı, istikrarı ve şeffaflığı açısından önemi göz ardı edilemez bir gerçektir. Finans piyasalarında giderek artan ve çeşitlenen risklerin yönetimi konusunda çalışmalar yürütülmekte ve pek çok metodoloji geliştirilmektedir. Getiri, sermaye ve risk unsurlarının ilişkilendiren ve aralarında bir denge kuran risk yönetimi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Risk yönetiminin yürütülmesinde hem uygulayıcılar hem de denetleyici kurumlar tarafından geçerliliği kabul edilen riske maruz değer metodolojisi tercih edilmiştir. Ticari bankaların bulundurduğu portföyler örnek alınarak hipotetik bir banka portföy oluşturulmuş ve piyasa riskinin sayısallaştırılması süreci ele alınmıştır. Piyasa riskinin ölçümlenmesinde üç farklı riske maruz değer yöntemi incelenerek sonuçları kıyaslanmıştır. Oluşturulan hipotetik banka portföyünün duyarlılıklarını anlayabilmek amacıyla senaryo analizinden faydalanarak stres testi uygulanmıştır. Ek olarak modelin doğruluğu geriye dönük test yardımıyla kontrol edilmiştir. Elde edilen sonuçları değerlendirmek gerekirse finansal piyasaların dinamik yapısı göz önünde bulundurulduğunda, kurumların tek bir yönteme bağlı kalarak hareket etmelerinin maruz kalınan risk düzeyini arttırabileceği düşünülmektedir. Risk yönetiminin sağlıklı yürütülebilmesi açısından riske maruz değer metodolojisinin kapsamadığı uç noktalarında değerlendirilmesi, bu yolla taşınan portföyün duyarlılıklarının tespit edilmesi ve modellerin doğruluğunun sınanması gerektiği ortaya koyulmuştur. Bu sebeple yöntemlerin avantaj ve dezavantajlarını bütünleştirerek süreci yönetmenin gerekliliği vurgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Risk Yönetimi, Riske Maruz Değer Yöntemleri, Senaryo Analizi, Stres Testi, Geriye Dönük Testler