ROMANTİK İLİŞKİLERDE KADINA YÖNELİK ŞİDDET: FİZİKSEL ŞİDDETİ ÖNCELEYEN PSİKOLOJİK ŞİDDET VE SOSYAL DESTEK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kadın Çalışmaları (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUBA ÇOLAK

Danışman: İnci Boyacıoğlu Bal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, şiddetin kadınların kendi anlatılarından duyulmasını sağlamak, psikolojik şiddetin fiziksel şiddeti yordayıcı bir unsur olarak nasıl ortaya çıktığına ilişkin anlayış geliştirmek ve kadınların şiddet sürecinde ve/veya sonrasında sosyal destek ağlarına (bireysel-kurumsal) başvuru süreçlerini incelemektir. Ayrıca, bu başvuruları kolaylaştıran veya zorlaştıran etkenlerin belirlenmesi de çalışmanın hedefleri arasındadır. Bu çalışma nitel araştırma olarak tasarlanmış, psikolojik ve/veya fiziksel şiddete maruz bırakılmış yirmi üç gönüllü kadın katılımcı ile yarı yapılandırılmış sorular aracılığıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerin kayıt altına alınan yanıtları metne dönüştürülmüş ve tematik analizine tabi tutulmuştur. Analiz aşamasında, bir yapay zeka dil modeli olan ChatGPT-4 uygulamasından faydalanılmış; analiz sonucu ortaya çıkan temalar araştırmacı tarafından katılımcı anlatılarıyla ilişkilendirilmiş ve eşleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; "yargılanma ve destek görmeme korkusu", "failin toplumda olumlu algılanması/failin korunması", "kimlik ve değer algısının zedelenmesi", "yalnızlaştırma", "toplumsal cinsiyet rolleri ve kadınlık beklentileri" ile "kurumsal güvensizlik" öne çıkan olumsuz temalardır. Buna karşılık, "farkındalık ve direnç geliştirme/kırılma anı", "profesyonel destek ve terapiye yönelme" ile "destekleyici sosyal çevre ve dayanışma" temaları olumlu ve güçlendirici örüntüler olarak tespit edilmiştir.