Türkiye'deki sözlü tercümanların meslek seçimlerine Bourdieucu bir yaklaşım


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: NAZLI MÜGE AKÇİÇEK

Danışman: ŞEYDA KINCAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de son yıllarda mütercim-tercümanlık bölümlerinin sayısı artmış ve çeviribilim alanında daha fazla yüksek lisans ve doktora programlarının açılmasıyla birlikte sözlü tercümanlık alanı ve sözlü tercümanların rolü daha fazla incelenmeye başlanmıştır. Tercümanlık çalışmalarının yükselişiyle birlikte sözlü tercümanların ve yazılı tercümanların kamusal ve profesyonel imajları, statüleri, prestijleri, öz algıları, rolleri ve yükümlülükleri daha fazla araştırılmaya başlanmıştır. Türkiye'de her yıl çok sayıda öğrenci mütercim-tercümanlık bölümlerinden mezun olsa da, mezunlar sözlü tercüme alanından daha çok yazılı tercüme alanını tercih etmekte ve sözlü tercüman sayısı genellikle yazılı tercüme yapan tercüman sayısından daha az olmaktadır. Bu nedenle bu çalışma, Fransız sosyolog Pierre Bourdieu'nün kültürel sermaye, ekonomik sermaye, sosyal sermaye, sembolik sermaye ve habitus kavramlarından yola çıkarak Türkiye'deki tercümanların (hem ardıl hem de simültane tercüman) mesleki tercihlerinin ardındaki nedenleri incelemeye ve meslek seçimleri açısından serbest tercümanlar ile kurum tercümanları arasındaki farklılıkları ortaya koymaya çalışmaktadır. Bu bağlamda 5 serbest tercüman ve 5 kurum tercümanı ile nitel araştırma yöntemine dayalı yarı yapılandırılmış röportajlar gerçekleştirilmiştir. Bourdieu'nün kavramlarının kuramsal çerçevesinde tercümanların mesleki tercihlerinin nedenlerini ortaya koyan çalışma, Türkiye'de serbest tercümanlar ve kurum tercümanları arasında meslek seçimlerinde farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur.