Multidimensional Approach to Trust: A Case Study on Turkish Economy
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İngilizce İktisat, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SALİH KUZUCU
Danışman: Yeşim Üçdoğruk Gürel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, ekonomik sistemlere duyulan güvenin nasıl ölçülebilir ve değiştirilebilir olduğunu disiplinlerarası bir bakış açısıyla incelemektedir. Türkiye'de 2.406 katılımcıyla gerçekleştirilen Dünya Değerler Anketi 7. Dalgası verileri üzerinde Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) kullanılmıştır. Öz-güven, kurumsal güven ve kişilerarası güven olmak üzere üç örtük yapıyı değerlendiren karşılaştırmalı bir analiz, güvenin yeniden kavramsallaştırılmış yönlerine dair teorik modellemeden ampirik iyileştirmeye olanak sağlamaktadır. Literatürde önerilen 57 gösterge, anlamlı bir değişim ortaya koyarak 21'e indirgenmiştir: Öz-güven, ahlaki özerklikten ziyade sosyal önceliklere (aile, iş, boş zaman) daha fazla yönelmiştir; kurumsal güven, demokratik değerlere bütünlük ve önem atfetmiş, öz-güven ve kişilerarası güven ile güçlü bir kovaryans göstermiştir; kişilerarası güven ise çeşitliliklere karşı farklı tutumlara göre göçmenlerin kabulü ve şiddetin meşrulaştırılması için çok güçlü negatif yüklemeler göstermiştir. Bulgular, Türkiye'ye özgü, kurumsal performans, sosyal uyum ve bireysel değerlerin ekonomik koordinasyonu güçlendirdiği bütünleşik bir güven sistemi önermektedir. Teorik zenginlik nedeniyle ampirik modellemede bazı gerilimler ortaya çıkarken, oldukça kabul edilebilir bir CFI değeri olan 0,821 ve RMSEA uyum indeksi olan 0,072, güvenin işlem maliyetlerini azalttığını ve ekonomik şoklara karşı dayanıklılığı artırdığını vurgulamaktadır. Bu yeniden kavramsallaştırma, çağdaş Türk kültüründe güvenin yaşanan deneyimini daha etkili bir şekilde temsil edebilir; bununla birlikte, genellenebilirliğini ve teorik etkilerini doğrulamak için ek araştırmalar gereklidir. Türkiye'nin güven dinamiklerini daha iyi anlamak için, yeniden tanımlanan kavramları ve bunların daha geniş teorik yansımalarını desteklemek amacıyla ek kültürler arası ve boylamsal çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Sosyal güven, ekonomik sistemler, kurumlar, yapısal eşitlik modeli