Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞENOL GENÇ
Danışman: ERCAN AKPINAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin dijital akıcılık ve dijital vatandaşlık düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesidir. Çalışmanın amacı doğrultusunda öğrencilerin dijital akıcılık ve dijital vatandaşlık düzeyleri cinsiyet, sınıf, lise türü, anne-baba eğitim durumu, günlük internet kullanım süresi, günlük sosyal medya kullanım süresi, internete genel olarak bağlanılan ortam, interneti kullanım önceliği, yabancı dil seviyesi, ödev-ders-araştırma-deney vb. çalışmalarda internetten yararlanma durumu, yeni teknolojik aygıtlara/araçlara erişme durumu, kullandığı teknolojik aletleri zamanında değiştirme/yenileme düzeyi, dijital teknolojilere ilgi düzeyi, dijital teknolojiler alanından meslek seçme düzeyi, lise döneminde Bilgisayar Bilimi/ Bilişim Teknolojileri dersi alma durumu değişkenlerine göre farklılaşma durumu araştırılmıştır. Araştırma yöntemi olarak betimsel araştırmanın tarama modeli kullanılmıştır. Tarama modeli ile öğrencilerin dijital akıcılık ve dijital vatandaşlık düzeylerini belirlenmesi hedeflenmiştir. İstanbul Kartal ilçesinde öğrenim gören toplam 1486 lise öğrencisi çalışmaya katılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak kişisel bilgi formu, "Lise Öğrencilerinin Dijital Akıcılık Ölçeği" ve "Gençlere Yönelik Dijital Vatandaşlık Ölçeği" kullanılmıştır. Verileri değerlendirirken kişilerin cinsiyet, sınıf düzeyi vb. demografik bilgileri için tanımlayıcı istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Bağımsız değişkenlerin birden çok faktör içerdiği gibi çalışmada birden çok bağımlı değişken olduğundan Box's Test of Equality of Covariance Matrices sonucu p>.05 dikkate alınarak çok değişkenli varyans analizi MANOVA (Multivariate analysis of variance) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda lise öğrencilerinin dijital akıcılık ile dijital vatandaşlık düzeylerinin ortanın üstünde olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin dijital akıcılık ve dijital vatandaşlık düzeylerinin cinsiyete, sınıf düzeylerine, okul türlerine, günlük internet ve sosyal medya kullanım sürelerine, internete bağlanılan ortamlarına, İnterneti kullanım önceliklerine, yabancı dil seviyelerine, araştırma ve ödev için internetten yararlanma durumlarına, yeni teknolojik aygıt/araçlara erişme durumlarına, kullandıkları teknolojik aletleri zamanında değiştirme/yenileme durumlarına ve öğrencilerin dijital teknolojilere ilgi seviyelerine göre farklılaştığı belirlenmiştir. Öğrencilerin anne ve baba eğitim düzeyleri, dijital teknolojiler alanından meslek seçme durumları ile Lise döneminde Bilgisayar Bilimi/ Bilişim Teknolojileri dersi vb. alma durumları, dijital akıcılık düzeyi ile anlamlı farklılaşırken dijital vatandaşlık düzeyleri ile anlamlı farklılaşmamıştır. Dijital akıcılığı yüksek olanın dijital vatandaşlık düzeyinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar dikkate alındığında, ortaöğretimde dijital akıcılık ve dijital vatandaşlık konuları içeren seçmeli dersler yerine zorunlu ders sayılarının artırılması, öğrencilerin yeni teknolojik araçlarla ulaşımının sağlanması, üst sınıf kademe öğrencilerden bu konudaki tecrübelerini alt kademe öğrencilere aktarmak adına okulda öğrenciler arası etkinlikler düzenlenmesi ve yapay zekâ, akıllı uygulamalar gibi konu içeriklerine derslerde yer verilmesi beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: dijital akıcılık, dijital vatandaşlık, lise öğrencileri, bilişim teknolojileri