Özel Eğitim Öğretmen Adaylarının ve Öğretmenlerinin Çevresel Tutum ve Çevresel Risk Algıları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çevre Eğitimi (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELİS GÖNÜLTAŞ

Danışman: Nevzat Gümüş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmen adaylarının ve öğretmenlerinin çevresel tutumları, çevre risk algıları ve çevre bilgi düzeyleri arasındaki ilişkileri belirlemektir. Araştırma kapsamında toplanan veriler üzerinde yapılan Pearson korelasyon analizi, üç değişken arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Çevresel tutum ile çevre risk algısı arasında yüksek düzeyde pozitif bir ilişki tespit edilmiştir (r = 0,621; p < 0,01). Bu bulgu, çevreye karşı daha olumlu tutuma sahip bireylerin, çevresel tehditlere karşı daha duyarlı ve farkında olduğunu göstermektedir.

Ayrıca çevresel tutum ile çevre bilgi düzeyi arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki bulunmuştur (r = 0,486; p < 0,01). Bu sonuç, çevresel bilgi düzeyi yüksek olan bireylerin çevreye yönelik daha olumlu tutumlar geliştirdiğini göstermektedir. Çevre risk algısı ile çevre bilgi düzeyi arasındaki ilişki ise daha düşük düzeyde olsa da anlamlıdır (r = 0,392; p < 0,05). Bu da çevre bilgisi artan bireylerin, çevresel tehditleri daha bilinçli bir şekilde değerlendirdiğini göstermektedir. Bulgular, çevre eğitiminin hem bilişsel hem de duyuşsal boyutlara hitap edecek biçimde yapılandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Özellikle özel eğitim alanında görev yapacak öğretmenlerin çevreye ilişkin bilgi, tutum ve farkındalıklarını bütüncül bir biçimde geliştirmeye yönelik içeriklerle donatılması gerekliliği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Çevre eğitimi, özel eğitim, çevresel tutum, çevre risk algısı, çevre bilgisi.