Obez ergenlerde aneminin kardiyovasküler bulgulara etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖNER YILDIRIM
Danışman: HALE ÖREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ: Çocukluk döneminde gelişen obezite, ilerki yaşamda kardiyovasküler hastalıklar açısından majör risk faktörüdür. Anemi kardiyovasküler hastalıklar açısından seyri olumsuz etkileyen bir risk faktörüdür. Obez ergenlerde obezite ile ilişkili inflamasyon anemisi ve demir eksikliği anemisi gelişebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, obez ergenlerde aneminin kardiyak fonksiyonlar üzerine etkisini konvansiyonel M-Mode ve Doppler ekokardiyografi bulgularıyla incelemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Retrospektif olarak yapılan araştırmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji ve Beslenme- Metabolizma Polikliniği ile Pediatrik Endokrinoloji Polikliniklerine başvuran, Pediyatrik Kardiyoloji Polikliniğinde ekokardiyografisi yapılan, kilo fazlalığı yakınması ile başvuran 12–18 yaş arası 29 anemik obez ergen hasta, anemik olmayan 33 obez ergen hasta ile Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Pediyatrik Kardiyoloji Polikliniği'ne başvuran, yaş ve cinsiyet olarak hasta gruplarına benzer, yapılan ekokardiyografileri sonrasında kalple ilgili sorunu olmadığı tespit edilen, sağlıklı 12-18 yaş arası vücut kitle indeksi 3-85 persantil arasında olan 33 ergen hasta kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi. Hasta bilgilerine hastane ve ilgili bölümlerin hasta dosyalarından ulaşıldı. Hastaların tamamı kardiyak risk faktörleri, kan basıncı, nabız ve sistemik fizik muayene bulguları ile değerlendirildi. Tüm hastaların hemogram, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri not edildi. Obez gruplardan bakılan serum demir parametreleri, tiroid fonksiyon testleri, açlık glukoz, lipid, insülin değerleri ve CRP değerleri kaydedildi. Tüm gruplar diyet, eforla dinlenme ihtiyacı, uyku apnesi, tromboz, halsizlik açılarından araştırıldı. Ekokardiyografilerinden konvansiyonel ve M-Mod ekokardiyografik tüm parametreleri mitral kapak lateral anulustan ve septumdan Pulse wave, doku Doppler ve M-Mod akım yayılım hızları olgu veri kayıt formlarına kaydedildi. Sonuçlar uygun istatistik testler kullanılarak değerlendirildi. BULGULAR: Gruplar arasında yaş ve cinsiyet açısından fark yoktu. Anemik obez ve obez gruplar arasında hipertansiyon varlığı ve insülin direnci varlığı açısından anlamlı fark bulunmadı, ancak kontrol grubuna göre obez hastalarda hipertansiyon daha fazlaydı. Diyet ve kalp tepe atımı açısından obez gruplar arasında fark vardı. Anemik obezler zayıflamak için daha çok diyet yapıyordu ve taşikardi daha yüksek oranda bulundu. Anemik obez ve obez gruplarda bakılan laboratuvar tetkiklerinde ferritin, CRP ve fibrinojen ortalama değerleri açısından anlamlı fark saptandı. Ferritin anemik obez grupta anlamlı düşük, CRP ve fibrinojen düzeyleri anlamlı yüksek bulundu. M-Mode ekokardiyografik incelemelerinin sonucundan gruplar arasında interventriküler septum diyastolik çapı (IVSD), sol ventrikül arka duvar diyastolik çapı (LVPWd), sol ventrikül kitlesi (LV Mass) ve sol ventrikül kitle indeksi (LV Mass indeks) ortalamaları açısından anlamlı fark saptandı ve bu fark kontrol grubundan kaynaklanmaktaydı. Pulse wave (PW) ve doku Doppler ekokardiyografik değerlendirmelerinde obez hastalarda pik erken mitral doluş hızı (Mitral E), pik erken atriyum doluş hızı (Mitral A), izovolümik relaksasyon zamanı (IVRT) ve interventriküler septum geç diyastolik dalganın maksimum hızı (IVS A') sürelerinde uzama olduğu izlendi. Ayrıca interventiküler septum erken diyastolik dalganın maksimum hızının, geç diyastolik dalganın maksimum hızına oranında (IVS E'/A') kontrol grubuna göre anlamlı fark saptandı. Ancak erken diyastolik dalganın maksimum hızının geç diyastolik dalganın maksimum hızına oranı (Mitral E/A) sonucunda anlamlı fark saptanmadı. Mitral E ve A sürelerinde anemik obez grup ile obez grup arasında anlamlı fark vardı. İnterventriküler septum ve mitral annulustan ölçülen total sistolik süre ('a' süresi) ve ejeksiyon sürelerinde (ET) obez gruplar ile kontrol grubu arasında anlamlı fark saptanmışsa da miyokardiyal performans indeksinde (MPI) anlamlı fark saptanmadı. SONUÇLAR: Araştırmamızın sonuçlarına göre obez ergenlerde sol ventrikül diyastolik disfonksiyonu erken bulguları gösterilmiştir. Aneminin obezlerde kalp tepe atımını arttırdığı mitral annulustan ölçülen Doppler incelemelerinde diyastolik sürelere etki ettiği ve erken diyastolik disfonksiyon bulguları göstermesi açısından anlamlı bulunmuştur. Obez ergenlerde aneminin bağımsız bir kardiyovasküler risk faktörü olduğunu göstermesi açısından anlamlı bir çalışma olarak kabul edilmeli, diyet programlarında demirden fakir diyetlerden kaçınılması gerekmektedir. Anahtar sözcükler: Demir eksikliği anemisi, Doppler ekokardiyografi, obezite, sol ventrikül diyastolik disfonksiyon.