Sosyal güvenlik hakkının kötüye kullanılması ve denetimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK ENGİN
Danışman: HAKAN KESER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:En temel insan hakkı niteliği gereği uluslararası ve ulusal yasal düzenlemeler ile güvence altına alınmış olan sosyal güvenlik hakkı, haksız menfaat elde etmek uğruna kötü niyetli kişi veya kesimler tarafından çeşitli yöntemler kullanılarak kötüye kullanılmaktadır. Sosyal güvenlik hakkı, bireye ve dolayısıyla topluma birçok yaşamsal olanaklar sunmakta, söz konusu hizmetler yerine getirilirken devletler tarafından ciddi finansal kaynaklar transfer edilmektedir. Tüm toplumsal kesimleri ilgilendiren maddi kazanım ve beklentilerin büyüklüğü ve yaygınlığı, geçmişten günümüze gelen yasal ve idari düzenlemelerdeki dönemsel ve statüsel ayırımlar, söz konusu kazanımları kötü amaçlarına alet etmek isteyenlere fırsat vermiştir. Bununla birlikte yoksulluk, işsizlik, ekonomik krizler gibi yapısal sorunlar, adaletsiz gelir dağılımı ile birleşince söz konusu haklardan yersiz yere faydalanma hallerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ancak sosyo-ekonomik açıdan dezavantajlı grupta yer almasına karşın haklarını kanunlara uyarak talep eden ve kullanan geniş halk kitleleri de bulunmaktadır. Sosyal güvenliğin sağlanmasında sürdürülebilir yapının korunması gerekliliği ve sosyal adalet, hakkını kötüye kullanmayan yurttaşların hakkının devlet tarafından korunmasını zorunlu kılmaktadır. Sigortasız çalıştırma veya bilinçli bir biçimde sigortasız çalışma; sahte sigortalı olma veya sahte sigortalı gösterme; boşandıktan sonra birlikte yaşama gibi haksız maddi menfaat sağlamaya dönük birçok sosyal güvenlik suiistimali yapılmaktadır. Denetim, kesin çözüm olmamakla birlikte idari anlamda başvurulabilecek en caydırıcı yoldur. Ancak denetim istisnai olup, sosyal güvenlik hakkını kötüye kullanmanın altında yatan yapısal sorunlar göz ardı edilmemelidir. Bunun yanında sosyal güvenlik sistemimiz, bireyleri sistemi suiistimal etmeye iten geçmişten günümüze gelmiş yasal ve idari adaletsizliklerden arındırılmalıdır. Sosyal güvenlik hakkının kötüye kullanılmasının bedelini sadece suistimali yapanın değil, tüm toplumun ve gelecek nesillerin ödediğinin iyi anlaşılması ve anlatılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal güvenlik, hakkın kötüye kullanımı, sahte sigortalılık, boşandıktan sonra birlikte yaşama