Çok katmanlı tarihi kentlere yönelik koruyucu bakım modeli geliştirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FEYZA DURMUŞLAR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ester Eti Akyüz Levi

Eş Danışman: Ali Gül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, çok katmanlı kentlerin korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla yenilikçi bir koruyucu bakım modeli geliştirmeyi hedeflemektedir. Çok katmanlı kentler, geçmişten günümüze uzanan çeşitli kültürel, tarihi ve mimari değerleri bir arada barındırmalarıyla hem estetik hem de işlevsel açıdan karmaşık yapılar sunmaktadır. Bu karmaşıklık değerli olmakla beraber, alanların korunmasında bazı zorluklar ortaya çıkarmakta ve mevcut bakım stratejilerinin yetersizliğini gözler önüne sermektedir. Tezde önerilen koruyucu bakım modeli, yapıların düzenli bir şekilde izlenmesi, önleyici müdahalelerle büyük hasarların önlenmesi ve uzun vadeli sürdürülebilirlik sağlanmasını temel almaktadır. Araştırmada, coğrafi bilgi sistemleri teknolojisi ve veri analiz yöntemleri entegre edilerek, yapıların bakım ve onarım gereksinimlerini dinamik bir şekilde değerlendiren bir sistem önerilmiştir. Model, yapıların fiziksel durumlarının belgelenmesi, mekânsal analizlerin yapılması ve bakım ihtiyaçlarının önceliklendirilmesini sağlamaktadır. Geliştirilen model, Bursa Hisar çalışma alanında detaylı bir şekilde önerilmiştir. Model oluşturulmadan önce alan detaylı bir şekilde incelenmiştir. Model hem yapıların fiziksel ömrünü uzatan hem de kentlerin kültürel mirasını etkili bir şekilde koruyarak gelecek nesillere aktarma potansiyeline sahip bir yaklaşımı benimsemektedir. Burada yalnızca fiziksel koruma değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik açısından da önemli kazanımlar hedeflenmektedir. Bu çalışma, koruma ve yönetim stratejilerinde reaktif müdahaleler yerine proaktif bakım ve önleyici yaklaşımların benimsenmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, çok katmanlı kentlerin karmaşık yapısına uygun olarak geliştirilen model, literatüre önemli bir katkı sunmakta ve sürdürülebilir koruma süreçleri için uygulanabilir bir yol haritası çizmektedir.