Bilişim destekli sosyal bilgiler öğretiminin öğrencinin akademik başarı, tutum ve kalıcılığına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU KÖSE
Danışman: Nevzat Gümüş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, sosyal bilgiler dersi öğretiminin bilişim destekli olarak işlenmesinin öğrencilerin akademik başarılarına, tutumlarına ve öğrenilen bilgilerin kalıcılığına olan etkisini ölçmektir. Eğitimde öğrenmenin kalıcılığının artırılması, bilgilerin farklı yollarla öğrencilere aktarılması ile mümkündür. Her öğrencinin öğrenme biçiminin farklı olması, eğitimde yeni yaklaşım ve tekniklerin kullanılmasını gerekli kılmaktadır. Bu noktada bilişim teknolojilerinin kullanımı, var olan farklılığa hitap etme konusunda ön plana çıkmakta ve her geçen gün gelişen teknolojinin eğitime aktarımının önemi artırmaktadır. Dünyayı etkisi altına alan ve uzun bir süre boyunca devam eden Covid-19 salgını eğitim dahil birçok alanı önemli ölçüde etkilemiştir. Salgın dönemi boyunca eğitimsel alanda ön plana çıkan ve bilgi edinmede önemi artan bir kaynak haline gelen teknolojik araçlar eğitimsel alanda tamamlayıcı bir rol üstlenmiştir. Araştırmada nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma öntest ve sontest kontrol gruplu yarı deneysel desende düzenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Trabzon'un Ortahisar ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir ortaokulda öğrenim görmekte olan 7. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın uygulama sürecinde, ''Üretim, Dağıtım ve Tüketim'' öğrenme alanı konuları 4 hafta boyunca deney grubunda bilişim destekli olarak, kontrol grubunda ise Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı içeriği ile işlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğrencilerin psiko-sosyal ve sosyo-ekonomik düzeylerini ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan ''Kişisel Bilgi Formu'', öntest, sontest ve kalıcılık testi olarak uygulanan, araştırmacı tarafından ''Üretim, Dağıtım ve Tüketim'' öğrenme alanı konularının kazanımları dikkate alınarak hazırlanan ''Akademik Başarı Testi'' ve Gömleksiz ve Kan (2013) tarafından geliştirilen ''Sosyal Bilgiler Dersi Tutum Ölçeği'' öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. Öğrencilerin bilişim destekli sosyal bilgiler öğretim yöntemine dair görüşleri, çevrimiçi uygulama olan Mentimeter uygulaması üzerinden açık uçlu 2 maddeden oluşan görüşme formu ile alınmıştır. Çalışmanın analiz aşamasında nicel verilerin istatistiksel ölçümü SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı ile yapılmıştır. Çalışmanın istatistiksel ölçümleri tamamlandıktan sonra ulaşılan sonuçlara göre; deney grubunda bilişim destekli sosyal bilgiler öğretiminin öğrencilerin akademik başarı, sosyal bilgiler dersine yönelik tutumları ve öğrenilen bilgilerin kalıcılığının kontrol grubuna göre anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Derslerin Sosyal Bilgiler Öğretim Programına göre işlendiği kontrol grubunda araştırma sonunda ulaşılan sonuçlar deney grubuna oranla daha az anlamlı bulunmuştur. Deney grubunda derslerin işlenişinde bilişim teknolojilerinin aktif olarak kullanılması, öğrencilerin bilgi edinme yöntemlerinde çeşitlilik sağlayarak ders süresince aktif rol almalarına katkı sağlamıştır. Uygulama sonrasında alınan öğrenci görüşleri değerlendirildiğinde, öğrencilerin derse yönelik ilgi ve isteklerinin artmasında bilginin çeşitli yollarla aktarımı öğrenci bakışının olumlu yönde değişimine katkı sağlamıştır. Araştırma sonunda sosyal bilgiler dersinin bilişim destekli olarak işlenmesi ve öğrencilerde gözlemlenen duyuşsal değişimlerin neler olduğu konusunda öğretmen görüşü alınmıştır. Başvurulan öğretmen görüşü de ulaşılan sonuçları destekler niteliktedir. Sonuç olarak; sosyal bilgiler dersinin öğretiminde dersin bilişim destekli olarak işlenmesi öğrencilerin akademik başarı, derse yönelik tutum ve öğrenilen bilgilerin kalıcılığı konusunda olumlu düzeyde etki sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Bilişim destekli eğitim, teknoloji destekli öğretim, bilişim destekli sosyal bilgiler eğitimi, teknoloji tabanlı sosyal bilgiler öğretimi