Türkiye'de gönüllü vergi uyumu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF BİBEROĞLU

Danışman: ZEYNEP ARIKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye' de Gönüllü Vergi UyumuElif BİBEROĞLUDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüMaliye Ana Bilim DalıMali Hukuk ProgramıVergi sosyal bir olgu olmakla birlikte, verginin yüklenicisi olan mükellefiçin psikolojik bir olgudur. Kişilerin vergiler karşısındaki psikolojik tutumlarıçeşitli sonuçlar doğurarak sosyal bir olay olan vergilendirme işleminin seyrinietkiler. Bu noktada mükellef psikolojisinin olumlu ya da olumsuz etkilenmesi,bu etkileşime neden olan faktörler önem kazanmaktadır.Vergiye gönüllü uyum, verginin mükelleflerince tepki göstermeksizinkabullenilip ödenmesidir. Vergiye uyumsuzluk ise çeşitli şekillerde görülebilir.Bu uyumsuzluk vergi ödemeyi geciktirme, ödeyememe ya da ödememe gibihallerde ortaya çıkabilir. Vergi oranlarının yüksekliği, piyasa faiz oranlarınınvergi gecikme faizinden yüksek olması, vergi tabanının darlığı, serbest piyasaekonomisindeki rekabet şartlarının ağırlığı iyi niyetli mükellefleri bile vergiuyumsuzluğuna itebilmektedir.Vergi uyumsuzluğunun legal sınırlar içinde kalması durumunda ortayaçıkan vergiden kaçınma ve yasadışı bir faaliyet olup, cezai yaptırımları olanvergi kaçakçılığının sosyal ve psikolojik açıdan incelenmesi önemarzetmektedir.Vergi uyumu açıklanması çok güç olan bir olgudur. Vergi uyumuhakkındaki sorunlar verginin kendisi kadar eskidir ve verginin varoluşundanbu yana keşfedilmeye çalışılan geniş bir alandır. Vergi sisteminin etkilerinianlamak, uyum göstermeyenler kadar kimlerin vergi yasalarına uyumgösterdiğini anlamak açısından önemlidir. Hemen hemen tüm ülkeler için vergikaçakçılığı büyük ve sürekli gelişen bir sorundur. Ne yazık ki, vergi uyumdavranışı hakkında pek fazla bilgiye sahip değiliz. Bu nedenle, kayıtdışı ve yeraltı ekonomisine neden olan vergi uyumsuzluğunun nedenleri araştırılmalıdır.Çünkü bu durum ülkelerin sağlıksız bir gelişme göstermelerine nedenolmaktadır.Anahtar sözcükler: 1)Gönüllü Vergi Uyumu, 2)Vergi Uyumsuzluğu,3)Vergi Afları, 4)Vergiden Kaçınma, 5)Kayıt Dışı Ekonomi.