Mimari temsil aracı olarak çizgi karakteri üzerinden mimari dil okuması: Nevzat Sayın örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAFET UTKU

Danışman: GÜL DENİZ DOKGÖZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mimari temsil aracı olan eskiz, mimari fikir ve düşüncelerin dışavurumunu hızlı ve aracısız biçimde yapma fırsatı verir. El ile zihin arasındaki bağı temsil eden eskiz, bu bağlamda kişiye özgü bir takım izleri içerisinde barındırır. Çizgi bu izi okutan özgünlükte olup kişiden kişiye bir takım farklılıklar gösteren bir karaktere sahiptir. Aynı kişinin çizgileri bir dil oluşturabiliyorken, diğer kişinin çizgilerinden aynı sebeple ayrışır. Bu ayrışma direkt çizginin kendisiyle olabileceği gibi, çizginin türü ve çizilme yöntemi ile de gerçekleşebilmektedir. Dolayısıyla, mimarın seçiciliği ve analitik düşünce sistemi karakterin temsile yansımasına sebep olmakta, tasarımın ilk aşamasından sonuç ürüne dek olan tüm süreç mimarın ve mimarinin dili hakkında ipuçları barındırmaktadır. Mimari dil de tıpkı konuşma dili gibi bir sistem içerisinde okunabilmektedir. Aynı dili konuşan yapılar diğerlerinden ayrışabilmekte veya aynı mimara ait yapılar rahatlıkla seçilebilmektedir. Mimari dili oluşturan yapılar ile mimari temsil araçlarından bir tanesi olan eskizin dolayısıyla çizginin de birbirine bağlı değişkenlik göstermesi bu bağlamda kaçınılmazdır. Çünkü bu iki unsur da aynı dili konuşmaktadır; temsil edenin dili. Mimari fikrin ilk temsili olan çizgi ile sonuç ürünü olan yapı arasındaki bağlamda göstermiş oldukları aynılaşma, benzeşim, değişim, kırılma ve kopma gibi durumları "temsil" ve "dil" kavramları üzerinden inceleyen bu çalışma, Mimar Nevzat Sayın'ın eskizlerinin ve yapılarının, çizgide karakter ve mimari dil ilişkisi bağlamında okunması üzerine kurulmuştur. Bu bağlamda Sayın'ın 1984-2018 yılları arasındaki mimari projeleri ve eskizleri mimari dilinde olan ve öne çıkan durumlar çerçevesinde 1984-1994, 1994-1998, 1998-2008 ve 2008-2018 yılları olarak dört ana başlık altında incelenmiş; mimari dili, mimari temsil aracı olan çizgisi üzerinden okunmuştur.