Adrenal insidentalomalarda positron emisyon tomografisi ile suv ortalama değerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ÇALAN

Danışman: ABDURRAHMAN ÇÖMLEKÇİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Abdominal görüntüleme yöntemlerinin (USG, BT, MR) sık kullanılması ile birlikte malignitesi olan veya olmayan hastalarda tesadüfü olarak saptanan adrenal kitle sıklığı artmıştır. Tesadüfü olarak saptanan bu adrenal kitlelere ''insidentaloma'' denmektedir. Adrenal insidentalomaların prevalansı BT ile yaklaşık olarak % 5-8 saptanmıştır. Bu kitlelerin büyük bir çoğunluğu benign ve hormon sekresyonu yoktur. Pozitron emisyon tomografi (PET/CT) görüntülemesi kitlelerin malign, benign ayrımında oldukça yardımcıdır. Bir glikoz anologu olan flora 18-deoksi glikozu malign karekterdeki hücrelerin daha fazla kullanması esasına dayalı olarak görüntü elde etmemize yarayan bir yöntemdir. Fakat adrenal kitlede malign, benign ayrımını yapacak bir SUV (standardized uptake value) cut-off değeri yoktur. Bizde araştırmamızda adrenal kitlesi olan hastalarda malign, benign ayrımı konusunda yardımcı olabilecek SUV değeri belirlemeyi amaçladık. Materyal metod: Araştırmamız retrospektif olarak planlandı. Araştırmamızda adrenal hastalık kuşkusu olmadan başka nedenlerle abdominal MR çekilmiş ve MR sonucunda adrenal kitle saptanmış 145 hasta incelendi. Araştırmamıza dahil edilen hastaların adrenal kitlesi hormonal aktivite açısından değerlendirilmiş ve kitlenin malign/benign ayrımı için PET/CT çekilmiş hastalardan oluşmaktaydı. Sonuç: Araştırmamıza 145 (91 kadın, 54 erkek) hasta dahil edildi. Araştırmaya dahil edilen 29 hastanın adrenal kitlesinin radyolojik olarak malignite kuşkusu (düzensiz sınır, kalsifikasyon, boyut > 4 cm) taşıması nedeniyle opere edilmiş ve bu hastaların 15'inde malign adrenal kitle 14'ünde ise benign kortikal adenom saptanmıştır. Diğer 116 hasta ise ortalama 24.7 ay takip edilmiş, takip sırasında kitlenin boyutlarında artma ve radyolojik özelliklerinde değişiklik saptanmamıştır. Bu nedenle bu hastalar benign olaak kabül edilmiştir. Hastaların % 14.5'inde adrenal kitle bilateral olarak saptanmıştır. Bening olarak takip edilen hastaların 14 tanesinde subklinik Cushing sendromu tesbit edildi. Adrenal kitlenin ortanca boyutu benign adrenal adenomlu hastalarda 26 (10-65) mm, subklinik Cushing sendromlu hastalarda 27 (10-40) mm ve malign adrenal kitlesi olan hastalarda ise 49 (29-63) mm olarak saptandı. Adrenal kitlenin ortanca SUV değeri ise benign adrenal kitlesi olan hastalarda 2.3 (1-4.9), subklinik Cushing sendromlu hastalarda 2.8 (1.6-5.1) ve malign adrenal kitlesi olan hastalarda ise 4.9 (2.9-6.3) bulundu. Adrenal kitle boyutu ve SUV değeri malign adrenal kitlesi olan hastalarda subklinik Cushing sendromu ve benign adrenal adenomu olan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksekti (p<0.001). Pearson korelasyon analizinde BMI (r=0.18, p=0.025) ve adrenal kitlenin boyutu (r=0.26, p=0.001) ile SUV değeri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Regresyon analizinde ise BMI'in ve adrenal kitle boyutunun SUV değeri üzerine doğrudan etkili olmadığı görüldü. ROC analizinde adrenal kitlenin malign/benign ayrımı için cut-off SUV değerini 4 olarak bulduk (sensitivite % 80, spesifite % 94). Tartışma: Günümüzde kesitsel görüntüleme tekniklerinin gelişmesi ile adrenal kitlenin non-invaziv olarak karekteristik özelliklerinin tanınması daha iyi yapılmaktadır. BT ve MR adrenal kitlenin değerlendirilmesinde oldukça yardımcı görüntüleme yöntemleridir. Günümüzde PET/CT'nin klinikte sık kullanılması ile adrenal tutulum sık karşılaşılan bir sorun olmuştur. Araştırmamızda benign ve non-sekretuar adrenal kitlesi olan hastalarda SUV ortalama değeri 2.52 ± 0.8 olarak bulduk. Ayrıca araştırmamızda kitlenin malign/benign ayrımında yardımcı olabilecek SUV cut-off değerini 3.5 olarak bulduk. Bu değerin sensivititesi % 87, spesifitesi ise % 89 olarak saptandı. Anahtar kelimeler: Adrenal insidentaloma, PET, SUV değeri