Modern toplumda dinsel bireycilik

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET SÜHEYL ÜNAL

Danışman: ADİL ÇİFTÇİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

?Bireycilik?, modern toplum anlayısının ürünüdür. Modernitenin unsurları,?soyutlanma?, ?gelecek yönelimlilik?, ?akılcılasma?, ?özgürlesme?,?dünyevîlesme? ve ?bireycilesme?dir. Bu unsurların hepsi birbirleriyle baglantılıdır.Geleneksel toplum anlayısından modern topluma dönüsümü ifade eden?modernlesme?, insan anlayısında da degisimlere sebebiyet vermistir.Topluluk hayatında grubun bir üyesi olan ?kisi?, modern toplumda kendibasına ayakta duran ?birey? haline gelmistir. Bu toplumsal degisim, ?din?konusunda da kendisini gösterir. Bu baglamda karsımıza çıkan dinsel bireycilik,?tercih?, ?bilinç?, ?mahremiyet?, ?esitlik?, ?özgürlük? ve ?özerklik?gibi anahtar kavramların öne çıktıgı bir toplumsal fenomen olup; bireyinTanrı'yla iliskisinin bireyin kendisi tarafından belirlendigini, bireyin dinîkonularda özgürce düsünme ve tartısma hakkının bulundugunu, bireyin diledigidine ya da dinî topluluga girebilecegini, inançlı bireyin aracılara ihtiyacıolmadıgını, Tanrısıyla kendi bildigi yolda ve kendi çabalarıyla kendisininiliski kurma hak ve görevini savunan görüstür. Bu düsünceye göre dinselbireyci, ?Tanrı'nın huzurunda tek basına? durur. Onun dinsel eylemlerindeherhangi bir cemaatin, mezhebin ya da dinsel otoritenin baglayıcılıgı yoktur.O, dinsel gelenegin söylemini alır; ama kendi bireysel bilinç durumuna göretercihlerde bulunur.Bu çalısmada, modern toplum anlayısının ayrılmaz bir parçası kabuledilen ?bireycilik? fenomeninin türevlerinden ?dinsel bireycilik?in sosyolojikkökeni arastırılmıs ve günümüz din sosyolojisi literatürü içerisinde bu kavramınçagrıstırdıgı anlamlar taranmıstır. Böylece bu tez, modern toplumlardagözlenen ?dinsel bireycilik? fenomenini din sosyolojisi analiz düzeyindetanımak amacıyla gerçeklestirilmistir.Anahtar Kelimeler: 1) Bireycilik, 2) Dinsel Bireycilik, 3) Modernlik,4) Modern birey, 5) Modern toplum