Biyoloji öğretiminde laboratuvar kullanımı ve laboratuvar çalışmalarında karşılaşılan problemler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP CEM GÖNÜL

Danışman: YUSUF KUMLUTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

V ÖZET Diğer fen bilimlerinde olduğu gibi, biyoloji öğretiminde de, öğrencilere bilimsel düşünme ve davranma becerileri kazandıran, yapıcı, yaratıcı ve eleştirici düşünme, araştırma ve yorumlama yeteneklerini kazandıran ve geliştiren en etkin öğretim yöntemi şüphesiz laboratuvar yöntemidir. Bu araştırma, biyoloji derslerinde laboratuvar kullanımı ve laboratuvar çalışmalarında karşılaşılan problemleri belirleyerek problemlerin çözümü için öneriler oluşturabilmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma örneklemini, İzmir ilinde bulunan ortaöğretim kurumlan arasından seçilen 56 lisede 2000-2001 eğitim ve öğretim yılında görev yapan 118 biyoloji öğretmem ve yine aynı yılda Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğilim Fakültesi Biyoloji Öğretmenliği ve Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümlerinin son sınıflarında öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmakladır. Araştırmada veri toplama aracı olarak ön araştırmalar ve literatür ışığında geliştirilen Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı,92 olan öğretmen tutum ölçeği ve Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı,83 olan öğretmen adayı tutum ölçeği ile kişisel bilgi formları kullanılmıştır. Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının laboratuvar tanımlan ölçülmüş ve öğretmenin kişisel özellikleri, biyoloji öğretiminde tercih edilen öğretim yöntemi, öğrenci görüşleri gibi 19 farklı bağımsız değişken ile laboratuvar tutumlarım arasındaki ilişkilere bakılmıştır. Araştırmanın sonuçlarından bazıları şu şekilde özetlenebilir: Araştırma verilerine göre biyoloji öğretmenlerinin derslerinde laboratuvar yöntemini kullanıp kullanmamalarının ve laboratuvar tutumlarının, görev yaptıkları okulun türüne, biyoloji öğretiminde laboratuvardan yararlanma sıklıkları ve laboratuvar çalışmalarında yapılan deneylerin uygulanış biçimi gibi bağımsız değişkenlere göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı saptanmıştır. Ancak, öğretmenlerin cinsiyeti, yaşı, öğretmenlik mesleğindeki hizmet süresi, mezun olduğu üniversite, en son bitirdiği okul, çalışma suresi ( haftalık ders saatleri ) gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen ve öğretmen adaylarının görüşlerine göre biyoloji öğretimi ve biyoloji öğretiminde laboratuvar kullanımı ile ilgili sorunlar tesbit edilmiş ve çözüm önerileri oluşturulmaya çalışılmıştır.