Modern üretim sistemlerinin modellenmesinde canlı hücresi tabanlı yaklaşımlar ve bir senaryo uygulaması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HARUN PİRİM

Danışman: ALİ KEMAL ŞEHİRLİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZETYüksek Lisans TeziModern Üretim Sistemlerinin Modellenmesinde Canlı Hücresi TabanlıYaklaşımlar ve Bir Senaryo UygulamasıHarun PİRİMDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimleri EnstitüsüEkonometri Anabilim Dalı20. yüzyılın sonlarından itibaren, yeni üretim paradigmaları geliştirilmeyebaşlamıştır. Belirli bir bilgisayar mimarisi gerektiren bu yaklaşımlar daha çokteori aşamasında olsa da bazıları(holonik, fraktal) başarılı bir şekildeuygulamaya koyulabilmiştir. IMS(intelligent manufacturing systems) çatısıaltında geliştirilen bu yeni üretim yaklaşımlarının ortak özelliği sistemin herbiriminin bağımsız, koordineli ve kooperatif çalışmalarıdır.Holonik yaklaşım, imalat işletmeleri farklı seviyede otomasyonlu donanımiçerdiğini kabul eder. Hiyerarşik emir yapısına bağlı değildir. Bir holon bilgiişleme ve fiziki işleme kısımlarından oluşur. Bir holon daha küçük holonlariçerebilir ya da büyük bir holonun parçası olabilir. Her üretim birimi(makine)holon olabilir ve farklı holonlar birlikte planlama, çizelgeleme, üretim gibi işleryapabilirler.Fraktal imalat sistemi, özünde dinamik hedef koordinasyonu ve üretimaşamasındaki yerleşim ve fonksiyonel olarak yapılan işlemlerin benzerliğindentüretilen yeni bir imalat kavramıdır. Temel fraktal birim 5 fonksyonelmodülden oluşur. Fraktal kelimesi en üst seviyede bütün bir imalat atölyesiniifade edebileceği gibi en alt seviyede fiziksel bir makineyi de ifade edebilir.Bu yaklaşımların dışında canlı hücresindeki protein sentezi, arayol reaksyonlarıincelenerek hücrede üretim kavramlarıyla özdeşleşen, bazı noktalarda iseüretim anlamında olabildiğince radikal davranışlar sergileyen mekanizmalarkeşfedilmiştir. Canlı hücresinin bilgisayar bilimlerinde yaygın kullanımıbilinmektedir. Üretim bilimleri de hücre içindeki işleyişten derslerçıkarmaktadır. Bu çalışmalar da henüz teori aşamasındadır.Bu tez çalışmasında yukarıda kısaca bahsedilen üretim paradigmalarıincelenmiştir. Karşılaştırmaları yapılmıştır. Biyolojik üretim konusu üzerindedaha detaylı durulmuştur. Biyolojik kavramlar ve imalat arasındakibenzerlikler gösterilmiştir. Geleceğin üretim/imalat sistemlerinin nasılolabileceğine dair öngörülerde bulunulmuştur. Bir üretim senaryosugeliştirilmiştir.Anahtar Kelimeler: 1)Modern Üretim Sistemleri, 2)Holonik İmalat, 3)Fraktalİmalat, 4) Canlı Hücresinde Üretim, 5)Tabiattaki İlhamlar