Tarihi kent merkezlerinde grafik tasarım öğesi olarak bilgilendirme tasarımı ve bir proje önerisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ DİKBAŞ

Danışman: HACI YAKUP ÖZTUNA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Disiplinler arası çalışmaların her geçen gün artması ve gelişmesiyle beraber grafik tasarımcıların da çalışma alanlarının genişlediği bilinmektedir. Özellikle son yıllarda ülkemizde de önemi artan bu ortak çalışma prensipleriyle beraber ortaya çıkan tasarım alanlarından biri olan yönlendirme tasarımı; daha önceleri şehir planlamacılar ya da mimarlar tarafından üstlenilen bir konu olarak karşımıza çıkan bir alan olmasına rağmen son yıllarda grafik tasarımcıların daha aktif ve önemli rol oynadıkları bir alan haline dönüşmüştür. Geçmişi çok uzun yıllara dayanan grafik tasarım kültürünün, yönlendirme tasarımı içerisinde kendine yer edinmesi sonucunda ise bireyler hem zamandan tasarruf edebilmekte hem de bulundukları yere olan ilgilerinin arttığı gözlemlenebilmiştir. Tarihi Kent Merkezlerinde Grafik Tasarım Öğesi Olarak Bilgilendirme Tasarımı ve Bir Proje Önerisi adlı tez çalışması, çok disiplinli tasarım alanlarından biri olan bilgilendirme tasarımı çatısı altında, yönlendirme ve işaretleme tasarımını inceleyerek grafik tasarım ögelerinin kullanımını ve işlevsel olarak sağladığı avantajları üç ana bölümde ele almaktadır. İncelemenin ilk bölümünde bilgi, bilgilendirme ve bilgilendirme tasarımı üzerine tanımlamalar ve açıklamalara yer verilmiştir. Bilgilendirme tasarımı gibi ülkemizde genç sayılabilecek araştırma alanlarından biri üzerine hazırlanan bu araştırmada yöntem olarak genelden özele bilgi iletişimini sağlamaktır. Ele alınan başlık ve örnekler konunun varmak istediği sonuca ulaşmak adına gereklilik seviyesinde değinilmiştir. İçerikte yapılan sınıflandırmalar ise grafik ögeler ile son yıllarda konu üzerinde söz sahibi olan tasarımcıların konu hakkındaki yorumları ve önerileri de dikkate alınarak, yönlendirme tasarımının olmazsa olmazlarından "işlevsellik", "netlik" ve teknik detaylar göz önünde bulundurulmuştur. İkinci bölümde, yönlendirme ve işaretleme tasarımı konusu ele alınarak, ülkemizde yeni sayılabilecek olan bu uzmanlık alanının çıkış noktası, geçmişten günümüze kat ettiği yol, günlük hayatımızdaki işlevi ve hayati boyutu ele alınarak gerekliliğinin vurgulanması amaçlanmıştır. Tarihi kent merkezleri hakkında bilgilere yer verilen üçüncü ve son bölümde ise; tez projesi için seçilmiş olan İzmir ilinin merkez ilçesi Konak'ta yer alan, tarihi kent merkezlerinden birinde konumlandırılmış olan ve 2019 yılının şubat ayında, İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından korunması gereken kültür varlığı olarak tescil edilen "Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü" yerleşkesi üzerine, bölgenin tarihçesi, karakteristik yapısı ve kültürel dokusu hakkında tarihsel, kültürel ve yapısal bilgiler verilerek tasarım yönteminin belirlenmesi ve sonrasında da tarafımdan tasarlanmış olan tasarım önerisinin sunulmaktadır.