COVİD-19 korkusunun obsesif kompulsif bozukluk semptomları ile ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞBA ÖZKENT

Eş Danışman: MAKBULE NESLİŞAH TAN

Danışman: Vildan Mevsim

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada; Bu çalışmada, Covid-19 korkusunun obsesif-kompulsif bozukluk semptomları ile ilişkisinin saptanması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırma, Dokuz Eylül Üniversitesi Aile Hekimliği Eğitim Aile Sağlığı Merkezleri'ne başvuran 18 yaş ve üzeri bireyleri kapsayan, tanımlayıcı özellikte tasarlanmış kesitsel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Araştırma için, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezleri'ne başvuran bireyler dahil edilme ve hariç bırakılma kriterlerine göre değerlendirildi; uygun bulunan ve katılmaya gönüllü olan kişiler çalışmaya dahil edildi. Katılımcılara, sosyodemografik veri anketi, Covid-19 Korkusu Ölçeği ve Maudsley Obsesif Kompulsif Belirti Ölçeği, online veya yüz yüze anket formu şeklinde uygulanmıştır. Sosyodemografik veri anketinde, katılımcıların yaş, cinsiyet, medeni durumu, mesleği, çocuk sayısı, kronik hastalık durumu, düzenli olarak kullandıkları ilaçlar ve ekonomik durumları değerlendirildi. Covid-19 Korkusu Ölçeği, 7 maddeden oluşan 5'li Likert tipi bir ölçektir. Maudsley Obsesif Kompulsif Belirti Ölçeği ise 37 maddeden oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS (24.0) programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan katılımcıların obsesyon düzeylerini ölçmek için 'Maudsley Obsesif Kompulsif Belirti Ölçeği' kullanıldı. Araştırmaya katılan katılımcıların Covid-19 korku düzeylerini ölçmek için 'Covid-19 Korkusu Ölçeği' kullanıldı. Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 39,37±16,117 olarak belirlenmiş olup, katılımcıların %55'i kadınlardan oluşmaktaydı. Covid-19 Korkusu Ölçeği puanları karşılaştırıldığında kadınlarda, herhangi bir işte çalışanlarda, evinde 65 yaş üstü birey bulunanlarda ve evinde kronik hastalığı olan birey bulunanlarda Covid-19 korkusu daha yüksek saptanmıştır. Katılımcıların Maudsley Obsesif Kompulsif Belirti Ölçeği puanları karşılaştırıldığında; kadınlarda, ilkokul ve lise mezunu olanlarda, Covid-19 hastalığı nedeniyle yakınını kaybetmiş kişilerde, obsesif kompulsif belirtiler daha yüksek saptanmıştır. Sonuç: Sonuç olarak, Covid-19 korkusunun psikolojik belirtilerle pozitif bir ilişki gösterdiği saptanmıştır. Buna ek olarak, COVID-19 Korkusu Ölçeği toplam puanı ile MOKBO Ölçeği'nin kontrol etme alt boyutu arasında zayıf düzeyde ve pozitif yönlü bir ilişki gözlemlenmiştir (r=0,301). COVID-19 Korkusu Ölçeği toplam puanı ile MOKBO Ölçeği'nin temizlik alt boyutu arasında pozitif yönlü ve zayıf düzeyde bir ilişki saptanmıştır (r=0,373). COVID-19 Korkusu Ölçeği toplam puanı ile MOKBO Ölçeği'nin yavaşlık alt boyutu arasında pozitif yönlü ve zayıf düzeyde bir ilişki belirlenmiştir (r=0,299). Benzer şekilde, kuşku alt boyutu ile de pozitif yönlü zayıf bir korelasyon saptanmıştır (r=0,219). COVID-19 Korkusu Ölçeği toplam puanı ile MOKBO Ölçeği'nin ruminasyon alt boyutu arasında pozitif yönlü ve zayıf düzeyde bir ilişki gözlemlenmiştir (r=0,281).