Ali Şeriati Düşüncesinde İslam ve Sınıfsal Yapı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜNDÜZ OLCA

Danışman: Adil Çiftçi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Ali Şeriati'nin düşüncesinde İslam ve sınıfsal yapı konusunu ele almaktadır. Şeriati, İslam'ın sınıfsal yapıya olan bakışını kendi düşünsel ve entelektüel birikimi çerçevesinde değerlendirmektedir. Şeriati'ye göre İslam tarihi içerisinde toplumda sınıfsal yapılaşmanın olmadığı tek dönem Hz. Peygamber dönemidir. Bu sebeple dikkatimizi sürekli o dönemin sosyal, ekonomik ve dini yapısına çekmektedir. Bu anlamda önce toplumsal dünyadaki mevcut sınıfsal yapılaşmanın sebeplerini tespit ediyor. Daha sonra eşitliğe dayalı bir toplum kurmanın imkanına dair öneri ve değerlendirmelerde bulunuyor. Ona göre eşitliğe dayalı bir toplum kurmanın en büyük aktörü ise aydınlardır. Buradan hareketle, çalışmanın birinci bölümünde: Şeriati'nin düşünceleri ışığında, dinin insanlık tarihindeki yeri, tevhit ve şirk diyalektiği bağlamında değerlendirilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Şeriati'de insan ve özgürlük konusu ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, Ali Şeriati'ye göre yabancılaşma kavramına dair incelemelerde bulunulmuştur. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise İslam'ın sınıfsal yapıya olan bakışı, Şeriati'nin perspektifinde değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tevhid, Şirk, Sınıfsal Yapılaşma, İslam, İnsan, Özgürlük, Yabancılaşma, Aydın