Tedarik Zincirinde Çok Kriterli Karar Verme: Küresel Bir Üretim İşletmesinde Uygulama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE ŞAHİN
Danışman: Mert Topoyan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tedarik zinciri yönetimi, günümüzün karmaşık ve küresel iş dünyasında işletmelerin başarısı için hayati bir öneme sahiptir. İyi planlanmış bir tedarik zincirinin, müşteri memnuniyetinde sürekli iyileştirme sağlayarak stratejik bir fark yaratacağı kabul edilmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, küresel bir üretim işletmesinin tedarik zinciri planlamasında, karar problemlerinin çok kriterli karar verme yöntemi kullanılarak çözülmesi ve optimal tedarik zincirinin bu yöntemle oluşturulmasıdır. Küresel boyutta faaliyet gösteren bir işletmenin satın alma ve dağıtım kararlarına yardımcı olmayı hedefleyen bir Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yaklaşımı ortaya koyulmaktadır. Karar vericilerin (işletme yöneticilerinin) potansiyel hammadde tedarikçilerini seçmeleri ve ürünlerin dağıtım lokasyonlarına temini ile ilgili, (ÇKKV) yöntemlerinden PROMETHEE yöntemi kullanarak karar almalarında yardımcı olmayı hedeflemektedir. Araştırmanın uygulaması tedarik zincirindeki çeşitli adımları entegre eden iki aşamalı bir karar verme süreci içermektedir. İlk aşamada işletmenin hammadde tedarikçilerinden hangisinden hammadde tedariği yapılacağının kararı verilmektedir. Hammadde tedariği kararında kriter olarak satın alma maliyeti, taşıma süresi ve taşıma maliyeti ele alınmıştır. Uygulamanın ikinci aşamasında ise üretilen ürünlerin, üretim noktalarından sipariş lokasyonlarına dağıtım kararı çözümlenmektedir. Dağıtım kararında kriter olarak taşıma süresi, taşıma maliyeti, satış fiyatı ve üretim maliyeti dikkate alınmıştır. PROMETHEE yöntemi ile gerçekleştirilen analiz sonucunda optimal çözümlere ulaşılmıştır. Analiz bulguları, işletmeye tedarik zinciri yönetimi kapsamında öneri geliştirecek şekilde yorumlanmıştır. Kriterlerin önem dereceleri farklılaştırılarak senaryolar PROMETHEE yönteminin hareketli ağırlıklar aracı ile çözümlenmiş, kriterlerin önem düzeylerinin değişmesi durumunda ortaya çıkan bulgular sunulmuştur. Küresel boyutta faaliyet gösteren bir işletmenin tedarik zinciri yönetiminde, PROMETHEE yönteminin optimal sonuçlar verdiği belirtilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tedarik Zinciri Yönetimi, Çok Kriterli Karar Verme, PROMETHEE, Tedarikçi Seçimi, Dağıtım.