Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1998
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN S. ÖZ AKDÖL
Danışman: REYHAN UÇKU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET: Sağlıklı yaşama, temel bir insanlık hakkıdır ve sağlık hizmetlerini kullanabilmeyi içinde barındırır. Bu tüm dünyada sosyal bir amaçtır. Bireylerin ayrıcalıksız gereksinim duydukları sağlık bakım hizmetini almaları, tüm toplumun sosyal güvenlik kapsamına alınmaları ile mümkündür. Ancak Türkiye'de, sosyal güvenlik sistemleri toplumun tamamını kapsamamaktadır. Öte yandan Türkiye'de, yıllık ortalama kişi başına hekime başvuru sayısının düşüklüğü, insanların gereksinim duydukları, sağlık bakım hizmetini alamadıklarını düşündürmektedir. Bu araştırma, İzmir ili, Karşıyaka ilçesi, Örnekköy mahallesindeki sağlık ocağına bağlı bireylerin, sağlık problemi karşısında nasıl davrandıklarını ve bunun nedenini inceleyen, kesitsel ve analitik bir çalışmadır. Araştırma evreni, Örnekköy Sağlık Ocağına bağlı nüfustur 6 100 hane mevcuttur ve toplam 26 213 kişi yaşamaktadır. Hane sayısı baz alınarak, var olan hanelerin % 5' i çalışma kapsamına alınmış, 305 hanede oturmakta olan, 1170 kişi ile ilgili veri, hane reisinin eşi ile, hane reisinin eşi olmadığı durumlarda evdeki erişkin kadın ile yüz yüze görüşülerek, anket yöntemi ile toplanmıştır. Sonuç olarak, sosyal güvencesi olanlar, olmayanlara göre daha fazla sağlık problemi ile karşılaşmışlardır. Sağlık problemi ile karşılaşan kadınlar erkeklerden iki kat, ilkokul mezunu ya da hiç öğrenim almamış olanlar ortaokul ve üstü öğrenim almış olanlardan iki kat, sosyal güvencesi olanlar olmayanlardan yaklaşık beş kat daha fazla sağlık kurumuna başvurmuşlardır. Sağlık ocaklarını kadınlar erkeklerden iki buçuk kat, 0-4 yaş grubu, 15 yaş ve üstündekilerden üç buçuk kat, sosyal güvencesi olmayanlar olanlardan dört buçuk kat, sağlık durumu iyi olanlar orta olanlardan beş kat daha fazla kullanmaktadırlar. Kişiler, kamusal sağlık kurumlarını sosyal güvenceleri nedeniyle seçerken, özel sağlık kurumlarını hizmetten memnuniyet ve güven nedeniyle seçmektedirler. Kronik hastalığı olan bireyler içinde de, sosyal güvencesi olanlar daha yüksek oranda tedavi görmektedirler. Sosyal güvencesi olmayan kronik hastaların gerekli tedaviyi uygulamama nedeni çok yüksek oranda paralarının olmayışıdır. Sağlık problemi karşısında bir sağlık kurumuna başvurmayan sosyal güvencesiz bireylerin en sık başvurmama nedeni parasızlık, sosyal güvenceli bireylerin ise problemi önemsememedir. IX