Yüzey araştırmaları ışığında Isaura (Zengibar Kalesi) seramikleri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE KÖKER GÖKÇE

Danışman: BİNNUR GÜRLER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmanın konusunu, 2010-2014 yılları arasında Isaura antik kenti yüzey araştırmaları sırasında tespit edilen seramik parçaları oluşturmaktadır. Yüzey malzemeleri üzerine daha önce detaylı bir çalışma gerçekleşmemiştir. Seramikler formlarına göre gruplara ayrılmış ve bilimsel kazı çalışmaları olmadığı için analoji yöntemi ile tarihlendirilmiştir. Seramikler, basit astarlı, spiral bant ve bant bezemeli ve kalıp yapımı kâseler olmak üzere üç farklı astar-bezeme şekliyle karşımıza çıkmaktadır. Bu bezeme grupları arasında spiral bant ve bant bezemeli kaplar Hellenistik Dönem seramik geleneğinden farklı olduğu için ayrı bir yer teşkil etmektedir. Bu bezemenin seramiklere uygulanışı, yayılım alanı, çevre merkezlerle ilişkisi ve kökeni üzerinde durulmuştur. Isauria Bölgesinin başkenti olan Isaura antik kenti, Konya Ovasının güneyinde Toros Dağlarının kuzeyinde yüksek bir tepe üzerine kurulmuştur. Günümüzde çevre halkı tarafından Zengibar Kalesi olarak bilinen kent oldukça tahkimlidir. Kurulduğu tepeye tırmanmanın zor olması ve korunan sur ve kule yapılarından, savunma amaçlı inşa edildiği anlaşılmaktadır. Isaura halkı antik çağ yazarları tarafından korsan/haydut olarak nitelendirilmiştir. Toros Dağları ile çevrelenen coğrafyada yer alan kentin Antik Dünyanın genelindeki mutfak kültüründen kopuk olmadığı ancak geleneksel bezemelerden de vazgeçmediği görülmüştür. Kentte Erken Hellenistik'ten Erken Roma Dönemine kadar ki sürece ait seramik formları belirlenmiştir. Seramik üretiminin en yoğun olduğu tarih aralığı MÖ 3-1. yüzyıldır. Anahtar Kelimeler: Isaura Yüzey Araştırmaları, Isauria Bölgesi, Spiral Bant Bezemeli Seramikler, Basit Astarlı Seramikler, Kalıp Yapımı Kaseler, Hellenistik Dönem Seramiği.