Şehir lojistiğinde dışsal maliyetlerin ölçümü: Kargo ve kurye hizmetlerinin maliyet analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KAAN ALİ AYAN

Danışman: Seçil Sigalı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Taşımacılık, üretim ve tüketim faaliyetlerinin bir sonucu olarak mesafenin üstesinden gelmek için ortaya çıkan bir lojistik fonksiyonudur ve bu faaliyetlerin artmasının bir sonucu olarak hacminin büyümesi kaçınılmazdır. Lojistik sektörünün yeşil lojistik uygulamaları olmadan büyümesi sürdürülebilir değildir. Başta kullanılan fosil yakıtların sebep olduğu Karbondioksit (CO2) salınımı olmak üzere, yeşil olmayan büyüme hem insanlık hem de doğa açısından direkt ve dolaylı zararlara yol açmaktadır. Bu tezin odak noktasını oluşturan kargo ve kurye sektörü, gelişmiş ülkelerdeki nüfusun %70'ine ev sahipliği yapan şehirlerde, en az yeşil taşıma modu olma özelliğini taşıyan karayolu ile hizmet vermektedir ve bu sebeplerden dolayı yeşil lojistik uygulamalarına ihtiyaç duyar. Bu çalışmanın amacı, kargo ve kurye hizmetlerinin dışsal maliyetlerinin ölçülmesi ve hizmetin tek modlu karayolu, ya da intermodal karayolu/demiryolu taşımacılık kullanılarak gerçekleştirilmesi durumunda maliyet analizinin yapılmasıdır. Seçilen istatistiksel tam maliyet modeli, kargo ve kurye operatörlerinin taşıma sistemine uygun hale getirilmiş ve literatür aracılığıyla oluşturulan senaryoya göre matematiksel yöntem kullanılarak analiz edilmiştir. Kullanılan model, farklı sistemlere ait tam maliyetleri (içsel ve dışsal maliyetler toplamı), ilgili parametrelerin belirlenmesi durumunda hesaplamaya olanak vermektedir. Çalışmanın bulgularına göre, intermodal karayolu/demiryolu taşıma, 80 km'den kısa mesafelerde dahi, kargo ve kurye hizmetlerinin sadece dışsal maliyetlerini değil, tam maliyetlerini de azaltmaktadır.