Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UMUT ÇELİK
Danışman: OKAN FISTIKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:IKI PARAMETRELİ AYLIK AKIM MODELİ CBS ENTEGRASYONU VE GEDİZ HAVZASINDA UYGULAMASI ÖZET Su kaynaklan yönetimi ve araştırmalarında hidrolojik modeller önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle havza modelleri, havzadaki hidrolojik çevrimin tüm unsurlarıyla tanımlanması ve havzanın farklı koşular altında göstereceği davranışın önceden tahmin edilmesi (senaryo analizi) konularında araştırmacılara önemli ölçüde yardımcı olmaktadır. Gelişen bilgisayar ve bilgi teknolojileri sayesinde önceleri bir boyutlu ve basit yapıdaki bu modeller günümüzde 3 boyutlu ve gelişmiş model yapılarını barındıran bilgisayar sistemleri haline dönüşmüştür. Özellikle Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)'nin modelleme çalışmalarında kullanılmasıyla, havzada alansal değişkenlik gösteren unsurların bu değişkenliklerinin model içinde değerlendirilebilmeleri mümkün olmuştur. Sunulan tez çalışmasında, hidrolojik modeller ve CBS'nin modelleme çalışmalarındaki önemine değinildikten sonra Xiong ve Guo (1999) tarafından geliştirilmiş olan İki Parametreli Aylık Akım Modeli'nin Gediz Havzası'ndaki bir uygulaması yer almaktadır. Aylık yağış ve akışı modelleyen bu model basit yapısı ve az veriye ihtiyaç duymasına karşın havzadan gerçekleşen evapotranspirasyomm hesabında bitki örtüsünü dikkate almamaktadır. Tez kapsamında modelin evapotranspirasyon hesabı bitki örtüsünü de dikkate alacak şekilde yeniden tasarlanmış ve CBS ile entegre edilerek ortalanmış model halinden yayılı model haline dönüştürülmüştür. Geliştirilmiş model hem ortalanmış hem de yayılı olarak Yukarı Gediz havzalarında uygulanmış ve sonuçlar farklı performans kriterleri ile sınanarak yayılı modelin ortalanmış modele göre üstünlüğü sınanmıştır. 1971-1996 yıllarını kapsayan modelleme döneminde türetilen aylık akışların gözlenmiş akımlarla karşılaştırılması neticesinde modelin ortalanmış ve yayılı olarak hazne işletme çalışmaları, yağışa bağlı akım tahmini gibi su kaynaklan araştırmalarında güvenle kullanılabileceği gösterilmiştir. Anahtar sözcükler : Hidroloji, Hidrolojik Model, Su bütçesi, Ortalanmış Model, Yayılı Model, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS). iv