Sözcüksel Bağdaşıklığın Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğrenenlerin Yazılı Anlatımlarında İncelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELİN ODACI

Danışman: FUNDA UZDU YILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin yazılı anlatımlarında sözcüksel bağdaşıklık araçlarını kullanım düzeylerini tespit etmektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizinden yararlanılarak yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2019 yılları arasında İstanbul Aydın Üniversitesi Türkçe Öğretim Merkezi'nde Türkçe öğrenen B1 seviyesindeki 80 öğrenci oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışma grubundaki 80 öğrencinin yazılı anlatımlarındaki sözcüksel bağdaşıklık ölçütlerini kullanım düzeyleri Halliday ve Hasan (1976)'ın sözcüksel bağdaşıklık tasnifine göre doküman analizi yapılarak incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda; yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin sözcüksel bağdaşıklık ölçütlerini kullanım sıklığı çoktan aza doğru aynı sözcük tekrarı, kavram alanı, zıt anlamlı sözcük kullanımı, eş ya da yakın anlamlı sözcük kullanımı, genel anlamlı sözcük kullanımı, üst ya da alt anlamlı sözcük kullanımı, aynı seriye bağlı sözcük kullanımı, parça-bütün ilişkisine sahip sözcük kullanımı olarak tespit edilmiştir. Elden edilen sonuçlar, mevcut çalışmalar ile karşılaştırılarak çözüm önerilerinde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yazılı anlatım, sözcüksel bağdaşıklık, yabancı dil olarak Türkçe