Psikoz ve bipolar bozukluk için yüksek riski olan bireylerde sakkadik göz hareketleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sinirbilimler Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE EKİN

Danışman: GÜLDEN AKDAL HALMAGYI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı psikoz ve bipolar bozukluk için yüksek riski bulunan bireyler ile sağlıklı kontrollerde çeşitli göz hareketlerini ve motor fonksiyonları incelemektir. Çalışma Dokuz Eylül Üniversitesinde gerçekleştirilmiş olup, çalışmaya 33 psikoz için yüksek risk (YR-P), 28 bipolar bozukluk için yüksek risk (YR-BB) ve 28 sağlıklı kontrol (SK) olmak üzere toplam 89 kişi dahil edilmiştir. Göz hareketlerinin değerlendirilmesi için mikro-sakkad, pro-sakkad, anti-sakkad ve bellek temelli sakkad paradigmaları kullanılmıştır. Paradigmalar latans, amplitüd, doğru sakkad sayısı, yanlış sakkad sayısı, ekspres ve beklentisel sakkad gibi çeşitli parametreler tarafından değerlendirilmiştir. Ayrıca motor hareketlerin değerlendirilmesi için Kısa Motor Ölçek kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre gruplar arasında bazı göz hareketleri paradigmaları açısından anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Mikro-sakkad paradigmasında göz kırpma sayısı YR-BB grubunda anlamlı olarak artmıştır (p = 0.026). Ayrıca anlamlı farklılık olmasa da pro-sakkad sırasında YR-P grubunda latansta kısalma saptanmıştır. Buna ek olarak, anti-sakkad ve bellek temelli sakkad paradigmalarında beklentisel sakkad sayısı sadece YR-BB grubunda artarken (p = 0.027, p = 0.003); hata sayıları her iki risk grubunda da artmıştır (p = 0.044, p = 0.017). Motor ölçek puanı da anti-sakkad ve bellek temelli sakkad hata sayıları ve doğru yanıtları ile korelasyon göstermektedir. Sonuç olarak, erken tanıya yardımcı olmak ve sürecin izlenmesine katkı sağlamak için risk grupları ile yapılacak çalışmalar önem taşımaktadır. Her iki risk grubu ile bu paradigmaların değerlendirildiği bilinen başka bir çalışma olmadığından bulunan anlamlı farklılıklar gelecek çalışmalar için yön gösterici bir nitelik taşımaktadır.