Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Burak Karman
Danışman: Fevzi Çakmak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Cumhuriyetin ilk başbakanı ve ikinci cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü'nün, İzmir'e yaptığı ziyaretleri konu edindiğimiz bu çalışmada, kendisinin 1922 itibariyle İzmir'deki ilk ziyareti ile birlikte son ziyareti olan 1966 yılı arasında yaşananları detaylı bir şekilde ele aldık. Başbakan bulunduğu 1923-1937 yılları arasında (beş aylık ara dışında) genç cumhuriyetin kalkınması yolunda atılan adımlara öncülük eden İnönü, çıktığı yurt gezilerinde atılan adımların meyvelerini görmüş ve hep daha fazlasının olması gerektiğini üreticiye bildirerek dinamik bir yapı sağlamaya çalışmıştı. İnönü, tarımsal üretime müsait topraklara sahip olan Ege Bölgesine de başbakanlığının ilk yıllarında çok sık ziyaretler gerçekleştirmişti. Bu ziyaretlerin sadece ekonomik sebeplerden dolayı değil, dönemin getirdiği farklı zorunluluklardan dolayı da yapıldığını görmekteyiz. Örneğin 1926 yılının haziran ayında yeni ayrıldığı İzmir'e, Atatürk'e suikast girişimi sonrası tekrar gelmek durumunda kalmıştı. 1932 yılında yapımı tamamlanan Gazi Heykelini açmaya gelmiş, 1934 yılında da İran Şahı Rıza Pehlevi'nin Atatürk ile yaptığı İzmir ziyaretine eşlik etmişti. Cumhuriyetin ikinci cumhurbaşkanı olduktan kısa bir süre sonra İkinci Dünya Savaşı başlamış ve savaş yılları Türkiye için her açıdan sıkıntılı geçmişti. İsmet İnönü, bu sıkıntılı süreci sorumluluk sahibi bir devlet adamı ciddiyetiyle iyi bir şekilde idare etmiş, tüm olumsuzluklara ve risklere rağmen ülkeyi savaşın dışında bırakmayı başarmıştı. Savaş boyunca halka moral vermek maksadıyla ziyaretlerini gerçekleştirmiş ve İzmir'e dört defa gelmişti. Savaşın halk üzerindeki ekonomik etkileri, 1950'de İnönü'nün cumhurbaşkanlığını sona erdirmiş ve on yıl sürecek ana muhalefet liderliğini başlatmıştı. Bu on yıllık dönemde İzmir'e üç defa gelen İnönü, 1960 Darbesi sonrası üç hükümet kurmuş ve 1965'te hükümeti Adalet Partisi'ne kaptırmıştı. İsmet İnönü, 1966'da CHP İl Kongresi'ne katılmış ve bu onun İzmir'e son gelişi olmuştu. Doğduğu topraklara her fırsatta gelmeye çalışmış, uzun süreli yaptığı ziyaretlerde de mahalle mahalle dolaşmış ve halkla iç içe olmaktan hiçbir zaman kaçınmamıştı.