Resim sanatında mekansal ilgiler bağlamında geometrik soyutlama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YEŞİM ULUÇAY

Danışman: BORGA KANTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

20. yüzyıl başında, resim üretimi gösteren sanatçıların doğal ilgileri dışlayan bir yaratma eğilimi göstermesi ve sanatçının doğadan giderek uzaklaşması, soyutlama adına pek çok sanatçıyı biraraya getirir. Bu tutum, geleneksel resimden ayrılarak sanatçıların kendine özgü yaratıcı ve farklı üretimler geliştirmesine yol açar. Bununla birlikte, İkinci Dünya Savaşı sonrası Amerika'da yaşanan köklü değişimlerin sanatı etkilemesiyle, özellikle Soyut Dışavurum ile başlayan salt soyut, geometrik biçimleme, indirgeme gibi kavramlar sanatın ve sanatçının özgürleşmesi adına oldukça önemlidir. Bu etkileşim sonrasında başta ciddi eleştirilere maruz kalan soyut/soyutlama sanatı, zamanla izleyici ve eleştirmenler tarafından benimsenerek günümüze kadar süregelir. Özellikle modernizmin izleri, günümüz resim sanatında yeni arayışlar ve farklı yaklaşımlarla dönüşerek yerini alır. Geçmişteki geometrik biçimlemelerin günümüzde farklı yapıda karşımıza çıkması, sanatçılar tarafından yeni yöntem modellerine başvurularak üretildiğinin göstergesidir. Günümüz teknolojisinin olanakları internet ve bilgisayar programları sayesinde, çalışmaların görünümlerinde belirgin bir tasarımsal yapıya ulaşmıştır. Bu yapıda gerçekleştirilen resimsel kurgunun çeşitlenmesi, çözümlenmesi, indirgenmesi, katmanlara ayrılması gibi oluşumlar geometrik soyutlama ve mekan algısı açısından önemli bir yer teşkil eder. Bu araştırmada, modernizm ile başlayan günümüze kadar gelen geometrik soyutlamanın tarihsel sürecinde, kuramsal bağlamda açıklamalar, kavrayışlar ve biçimsel benzerlik gösteren sanatçıların resimleri incelenmiştir. Teknolojik gelişmelerle devam eden bu süreç, yeni arayışlar ve güncel kavramlarla beraber resim-mekan ilişkisinin algı boyutunu değiştirmeye devam etmektedir.