Determination of chemical composition of precipitation in İzmir


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MUTLU ADALI

Danışman: ABDURRAHMAN BAYRAM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın ana hedefini İzmir metropolitan şehrinin atmosferine ait yağmurların kimyasal doğasının saptanması oluşturur. Çalışmada İzmir atmosferine ait yağmursuyu örneklerinin kimyasal karakterlerini saptamak için şehir içinde 5 adet örnekleme noktası seçilmiştir. Araştırma İzmir Meteoroloji Bölge Müdürlüğü ile Dokuz Eylül Üniversitesi'nin işbirliğiyle gerçekleştirilmiştir. Örneklerin toplanması meteoroloji ofislerindeki personel tarafından yapılmış, analizler ise Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği laboratuarlarında gerçekleştirilmiştir. Yağmurların kimyasal özellikleri pH, elemental ve anyonik konsantrasyonlar olarak saptanmıştır. Çalışmada kimyasal tespiti gerçekleştirilen anyonlar SO42-, NO3-, Cl-, F-, Br-, NO22-, PO43-, elemental türler ise Al, Ba, Ca, Cd, Zn, Cr, Pb, Sr, V, K, Mn, Mg, Na, Ni, Cu, Co, Fe'dir. Elde edilen verilere, pH değerleri ve diğer kimyasal parametreler arasında anlamlı ilişkiler olup olmadığını tespit etmek amacıyla bir takım istatistik analiz yöntemleri uygulanmıştır. İstatistik analizlerinin sonucuna göre kirletici kaynaklarının tespitine çalışılmıştır. Çalışmalar sonucunda, İzmir için yaş çökelmenin sahip olduğu ortalama pH değeri 6.1 olarak saptanmıştır. Ayrıca ölçülen pH değerlerinin % 94'ünün 5'in üzerinde olduğu ve nötralizasyonun bölge çoğrafyasına bağlı olarak yüksek miktarlardaki alkali iyonlar ile sağlandığı tespit edilmiştir. Saptanan eser metal konsantrasyonları literatür verileriyle benzer değerlere sahiptir. Bölgedeki yağışların eser metal konsantrasyonlarının şehir alanlarındaki çeşitli yakıt tüketimlerinden ve çevredeki sanayi faaliyetleri ile bölgenin maruz kaldığı, özellikle Avrupa kökenli hava kütlelerinin hareketleri doğrultusunda uzun mesafeli taşınımından etkilendiği düşünülmektedir. İzmir kentinin deniz kıyısında bulunması nedeniyle, beklendiği gibi deniz kökenli mineraller de yağmur sularının kimyasal kompozisyonunda önemli bir yer tutmaktadır.