Popüler müzikte beğeni farklılıkları: Bir fMRI çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ CENK GEDİK
Danışman: MEHMET FIRAT KUTLUK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalısmada 10 katılımcıya bir beyin görüntüleme teknigi olan fMRI düzeneginde kendi seçtikleri en sevdikleri ve en sevmedikleri müzik örnekleri dinletilerek beyin görüntü verileri elde edilmis ve daha sonra katılımcılarla yüz yüze görüsmeler yapılarak müzik begenilerine dair kültürel veriler elde edilmistir. Bu anlamda iki ayrı disipliner alan olan nöroloji ve etnomüzikolojinin kuramsal ve yöntemsel araçları kullanılarak, popüler müzik begenisine dair elde edilen iki ayrı tipteki veri üzerinden karsılastırmalı bir arastırma yapılmıstır. Tezin temel amacı popüler müzik begenisine dair katılımcılardan elde edilen nörolojik ve kültürel verilerin uyumlulugunu arastırmaktır. Müzik begenisi üzerine varolan çalısmalar bir tarafta psikoloji ve nöroloji gibi uygulamalı bilimler alanında, diger tarafta da etnomüzikoloji ve kültürel çalısmalar gibi insan bilimleri alanında yapılan çalısmalardan olusur. Bu çalısma bu iki ayrı disipliner alanın birikimlerinden faydalanması anlamında literatürdeki ilk çalısmalardan birisidir. Müzik begenisi üzerine psikoloji ve nöroloji alanlarında yapılan çalısmalarda begeninin kültürel boyutları dikkate alınmamıstır. Ayrıca bu çalısmalarda müzik örnekleri için agırlıklı olarak klasik batı müzigi örnekleri kullanılmıs ve bu örnekler de katılımcılar tarafından degil arastırmacılar tarafından belirlenmistir. Bu tez çalısmasında ise begenilen ve begenilmeyen müzik örneklerinin hem katılımcılar tarafından seçilmesi hem de bu örneklerin popüler müzik örnekleri olması literatür açısından önemli yeniliklerdir. Katılımcıların fMRI görüntüleri SPM2 (http://www.fil.ion.ucl.ac.uk/spm) yazılımı ile istatiksel olarak analiz edilmistir. En sevilen ve en sevilmeyen müzik örneklerinin dinlenilmesine dair beyindeki begeniyle iliskili bölgelerde anlamlı aktivasyon farklılıkları bulunmustur. Dinletilen müzik örnekleri üzerine katılımcılarla yapılan yüz yüze görüsmelerde de begeni farklılıklarına dair anlamlı kültürel veriler bulunmustur. Bu çalısmada popüler müzik begenisi üzerine elde edilen nörolojik ve kültürel verilerin birbirini destekler nitelikte oldugu sonucuna ulasılmıstır.