Yerel kimliğin müziksel temsili Türk caz musikisi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP DEMİR
Danışman: AYKUT BARIŞ ÇEREZCİOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Caz müzik türü ortaya çıktığı yıllardan itibaren yaklaşık olarak her on yılda bir değişime uğramış ve farklı müziksel unsurlarla üsluplara/stillere ayrılmıştır. Bu durum, caz müziğini inceleyen yazarlara göre, türün doğaçlamaya dayalı ve sınırları olmayan açık uçlu özü nedeniyle gerçekleşir. Türkiye'de caz tarihi, ülkeye giriş yaptığı mütareke yıllarından bu yana birçok farklı müzisyen tarafından icra edilmiş ve yerel motiflerin bu türde kullanılıp kullanılmaması üzerine tartışmaların yer aldığı süreci oluşturmuştur. Caz müziğinin Türkiye'de ortaya çıkarak üretim ve dağıtım alanın genişlemesi sürecinde ilk örneklerin Ermeniler ve Yahudiler gibi farklı etnik kimliklere mensup müzisyenler tarafından icra edildiği belirtilmektedir. Türk kimliğine sahip müzisyenlerin de bu farklı etnik kimlikli müzisyenleri dinleyerek, izleyerek ve gözlemleyerek türe dair icralarını oluşturduğu anlatılmaktadır. Türkiye'de caz müzik türünün müziksel yapısı ve enstrümanlarına sadık kalınıp Türk müziğinin enstrümanları, nazariyatı, usulleri, koma sesleri ve makamları gibi müziksel ögelerinin eklendiği icralar bulunmaktadır. Bu icralar, caz müzik türü üzerine yerel olan Türk müziği öğelerinin kullanılması ile küresel caz scene içerisinde yerel scene'e dair unsurlar olarak belirginleşir. Çalışmada, ana akım bir tür olan caz müziğinin Türkiye'deki icralarında önemli bir üsluplaşmayı ifade eden "Türk Caz Musikisi" ifadesini kullanan müzisyenin yerel kimliğiyle kendini küresel olan müzik türü içinde nasıl temsil ettiği incelenmiştir. Burada temel problemi, "Türk Caz Musiki ifadesinin kullanımında ortaya çıkan müziksel ve performansa dayalı unsurların ana akım ve yerel kimlik gösterini olarak ortaya çıktığı yerlerin neler olduğu ve bu unsurların Türk Caz Musikisi söylemi ile üretim yapan müzisyenin, Anıl Şallıel'in, yerel kimlik gösteriminde nasıl işlediği" soruları oluşturur. Çalışmada, Türkiye'deki caz müziğinin tarihsel süreci, yerel unsurların eklenmesi ile oluşan üsluplar ve bunun bir örneğini oluşturan Anıl Şallıel'in kayıtları ve performanslarında görünürlük kazanan Türk Caz Musikisi ifadesi, scene, yerel scene ve yerel kimlik kavramlarıyla incelenir. Anahtar Kelimeler: Scene, Yerel Scene, Yerel Kimlik