Ortaokul Türkçe ders kitaplarının sözlü iletişim becerilerini geliştirme açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELTEM ÇETİNKAYA
Danışman: NEVİN AKKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkçe dersleri, öğrencinin sözlü iletişim öğrenme alanı içerisinde yer alan dinleme ve konuşma becerilerini geliştirmeyi hedeflemektedir. Bunu yaparken de ders kitaplarından yararlanılmaktadır. Bu yüzden Türkçe ders kitaplarının öğrencilerin sözlü iletişim becerilerini geliştirecek biçimde düzenlenmesi ihtiyacı doğmuştur. Çalışma öncesi yapılan alan yazın taramasında özellikle konuşma ve dinleme becerileri ile ilgili yeterli sayıda çalışma yapılmadığı görülmüştür. Bu nedenle çalışmada, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından okullara ücretsiz dağıtılan beş, altı, yedi ve sekizinci sınıf Türkçe ders ve öğretmen kılavuz kitaplarındaki etkinlikler, sözlü iletişim öğrenme alanı amaç ve kazanımlarına uygunluğu açısından incelenmiştir. Araştırmanın kuramsal çerçevesi oluşturulurken alan yazındaki kitaplar, makale ve tezler ile incelenen Türkçe ders kitapları doküman incelemesi yoluyla taranmıştır. Elde edilen bu veriler betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Araştırma giriş, ilgili yayın ve araştırmalar, yöntem, bulgular ve yorumlar, sonuç, tartışma ve öneriler olmak üzere beş bölümden meydana gelmiştir. Çalışmada Türkçe ders ve öğretmen kılavuz kitabında yer alan okuma ve dinleme metinlerinin adı, yazarı, teması, alt teması, türü ve ders saati ile ilgili bilgiler verilmiştir. Ardından bu metinler araştırmacı tarafından kısa birer özet hâline getirilmiştir. Metinlerin bağlı olduğu temalar yayınevlerinin verdiği şekle bağlı kalınarak sınıflandırılmıştır. Son aşamada bu metinlerle ilgili öğretmen kılavuz kitabındaki yönergelerden de hareketle öğrenci çalışma ve öğretmen kılavuz kitabında yer alan konuşma ve dinleme etkinlikleri, konuşma ve dinleme türlerini örnekleme bakımından tablolaştırılmıştır. Elde edilen bulgular yorumlanmış ve ulaşılan sonuçlara istinaden önerilere yer verilmiştir. Çalışmada örnek olması bakımından bazı metinler için eleştirilere yer verilmiştir. Bu eleştiri ve öneriler her sınıf seviyesi için ikişer metinle sınırlı tutulmuştur. Bu araştırma, gelecek yıllarda okutulacak Türkçe ders kitaplarındaki metin ve etkinliklerin geliştirilmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir.