Okul müdürlerinin ders denetim yeterliği ve duygu yönetimine ilişkin algıları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYDA ÜNALDI

Danışman: YAŞAR YAVUZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, MEB'e bağlı, ilkokul, ortaokul ve lise devlet okullarında görev yapan okul müdürlerinin algılarına göre okul müdürlerinin "Ders Denetim Yeterliği" ile "Duygu Yönetimi'' ne ilişkin algılarının belirlenmesi amacıyla yapılacan bir nitel çalışmadır. Bu amaç doğrultusunda okul müdürlerinin ders denetimlerinin öğretmenlere öğretimsel katkısı, denetimlerindeki eksiklikler, denetimin daha iyi yapılabilmesi için tedbirlerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Ayrıca, okul müdürlerinin ders denetimlerindeki duygu ve duygularının yönetimine ilişkin görüşleri alınarak, alana çeşitli öneriler sunmak amaçlanmıştır. Araştırmaya ilişkin Okul müdürlerinin algılarına göre "Okul Müdürlerinin Denetim Yeterlikleri" ile "Duygu Yönetimine" ilişkin algılarının belirlenmesi amacıyla denetim ve duygu yönetimi ile ilgili alan yazın taraması yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini İzmir ilinin, Buca ilçesi ile Konak ilçelerine bağlı, ilkokul, ortaokul ve lise devlet okullarında çalışan okul müdürleri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak okul müdürleriyle görüşme yapılmış olup; görüşme de yarı yapılandırılmış (yarı standartlaştırılmış) görüşme tekniği kullanılmıştır. Yapılan görüşmelerde katılımcıların izni alınarak, ses kaydı alınmıştır. Ses kaydına alınan görüşmeler araştırmacı tarafından yazılıp, olduğu gibi bilgisayara aktarılmıştır. Araştırmada verilerin toplanmasında kartopu yöntemi, çözümlenmesi ve yorumlanmasında nitel veri analizlerinden tematik ve betimsel analiz kullanılmıştır. Analiz edilen verilerden, kodlar oluşturulmuş. Kodlardan yola çıkarak, alt temalar belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda okul müdürlerini ders denetimlerinde en fazla gözlem sonrası görüşmeye önem verdikleri dikkat çekiyor. Okul müdürlerinin en çok önem verdiği öğretmenle uygun bir dille konuşmak, uslüp, açıklık ve doğru iletişimdir. Sınıf içi etkinliklerde ise en çok dikkat ettikleri öğretimsel etkinlikler, öğretmen- öğrenci ilişkileridir. Okul müdürleri en az gözlem öncesi görüşmeye önem vermektedir. Öğretimsel denetimin planını öğretmenle birlikte yapmamaktadırlar. Araştırmada yeralan okul müdürlerinin kendi ders denetim yeterliğine ilişkin algıları yeterli ve olumlu yöndedir. Okul müdürlerinin algılarına göre ders denetimleri okul müdürleri tarafından yapılmalıdır. Okul müdürlerinin kendi duygu yönetimine ilişkin algıları konusunda, duygu yönetme stratejileri hakkında bilgi sahibi olmamalarına rağmen iyi oldukları yönündedir. Okul müdürlerinin olumlu duygularla yaklaştığı öğretmenin ders denetiminden daha çok faydalandığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, öğretmenlere karşı empatik davranan, öfke kontrolüne hakim olan, kendi duygularının farkında olan ve iyi iletişim kuran okul müdürlerinin ders denetimlerinde daha etkili oldukları ortaya çıkmıştır. Araştırmada okul müdürlerinin ders denetimlerinde etkinliklere daha çok yer vermesi, denetimi planlı ve sürekli yapması, denetim planını öğretmenle birlikte yapması ve daha fazla iş birlikçi tutum sergilemesi gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Okul müdürlerinin öğretimsel denetimde daha verimli olabilmesi için iş yükünün azaltılması ve okul müdürlerine ders denetimi ve duygu yönetimi ile ilgili hizmetiçi eğitim verilmesi önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Yönetim, Liderlik, Duygusal Liderlik, Denetim, Çağdaş Eğitim Denetimi, Duygu, Duygusal Zekâ, Duygu Yönetimi.