EVALUATION OF HEAVY METAL LEVELS IN EDIBLE WILD PLANTS IN THE CONTEXT OF HUMAN NUTRITION CONSIDERATIONS

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BERKAY TÜMER

Danışman: Görkem Akıncı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İzmir'deki dört yerel pazardan satın alınan 40 adet yenilebilir yabani bitkinin Alüminyum, Arsenik, Bor, Baryum, Kadmiyum, Krom, Bakır, Demir, Lityum, Mangan, Nikel, Kurşun, Stronsiyum, Çinko içerikleri belirlenmiştir. Sonuçlar, bazı bitkilerin doğal üst limitleri aşan seviyelerde ağır metal içerdiğini göstermiştir. İstatistiksel analizler bitkilerde gözlenen doğal seviyelerin üzerindeki ağır metallerin temel kaynaklarının yöredeki tarımsal arazilerde kullanılan ve çevresel ortamlarda taşınan tarım kimyasalları, gübreler ile trafik emisyonları olduğunu göstermiştir. Sözkonusu antropojenik kaynakların yenilebilir yabani bitkilerdeki ağır metal düzeylerine etkisi yaklaşık yüzde 45.5 olarak hesaplanmıştır. Demir ve çinko kirliliğine daha fazla rastlandığı, genel bileşik kirlilik indeksi değerlerinin bazı örnerkler için orta düzey kirliliğe kadar yükseldiği, örneklerin 52.5'inin ise ağır metal kirliliği taşımadığı görülmüştür. Tahmini günlük alım değerleri maksimum tolere edilebilir günlük alım limitlerini aşmamasına rağmen, hesaplanan tahmini haftalık alım değerleri incelenen yenilebilir yabani bitkilerin çoğu için Mangan ve bir bitki için Arsenik yönünden geçici tolere edilebilir haftalık alım limitlerini aşmıştır.